{"id":4207,"date":"2026-09-14T14:54:03","date_gmt":"2026-09-14T13:54:03","guid":{"rendered":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/"},"modified":"2026-09-14T14:54:03","modified_gmt":"2026-09-14T13:54:03","slug":"standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/","title":{"rendered":"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym"},"content":{"rendered":"<style>\n.po{--nv:#12294a;--nv2:#0a1a33;--ink:#0f1b2d;--tx:#333f4e;--mu:#6b7889;--ln:#e2e8f0;--bg:#f5f8fb;--ac:#d4213d;--acs:#fdecef;--pl-r:#d4213d;--pl-b:#2e6fd0;--sf:\"Roboto Slab\",Georgia,\"Times New Roman\",serif;--ss:-apple-system,BlinkMacSystemFont,\"Segoe UI\",Inter,Roboto,Arial,sans-serif;}\n.po{font-family:var(--ss);color:var(--tx);font-size:19px;line-height:1.72;-webkit-font-smoothing:antialiased;max-width:100%;}\n.po *{box-sizing:border-box;}\n.po p{margin:0 0 1.15em;font-size:19px;line-height:1.72;color:var(--tx);}\n.po a{color:var(--nv);text-decoration:underline;text-decoration-thickness:1px;text-underline-offset:2px;}\n.po a:hover{color:var(--ac);}\n.po strong,.po b{color:var(--ink);font-weight:650;}\n.po-flag{display:flex;height:5px;margin:0 0 22px;border-radius:3px;overflow:hidden;}\n.po-flag i{flex:1;display:block;}\n.po-flag i:nth-child(1){background:#fff;box-shadow:inset 0 0 0 1px var(--ln);}\n.po-flag i:nth-child(2){background:var(--pl-r);}\n.po-flag i:nth-child(3){background:var(--pl-b);}\n.po-hat{font-size:12.5px;letter-spacing:.14em;text-transform:uppercase;font-weight:700;color:var(--mu);margin:0 0 14px;}\n.po-hat .acc{color:var(--pl-r);}\n.po-dek{font-family:var(--sf);font-size:22px;line-height:1.55;color:var(--ink);font-weight:400;margin:0 0 18px;}\n.po-byline{font-size:14.5px;color:var(--mu);border-top:1px solid var(--ln);border-bottom:1px solid var(--ln);padding:10px 0;margin:0 0 30px;}\n.po h2{font-family:var(--sf);font-size:27px;line-height:1.3;color:var(--nv);font-weight:700;margin:44px 0 16px;padding-left:14px;border-left:4px solid var(--pl-r);}\n.po h3{font-family:var(--sf);font-size:20px;line-height:1.35;color:var(--ink);font-weight:700;margin:30px 0 10px;}\n.po-key{background:var(--nv);border-radius:10px;padding:24px 26px;margin:26px 0 32px;}\n.po-key b{display:block;font-size:12.5px;letter-spacing:.14em;text-transform:uppercase;color:#8fb0dd;margin:0 0 10px;}\n.po-key p{color:#e9eef6;font-size:19.5px;margin:0;}\n.po-key p strong{color:#fff;}\n.po-note{background:var(--bg);border:1px solid var(--ln);border-left:4px solid var(--pl-b);border-radius:8px;padding:16px 20px;margin:24px 0;font-size:16.5px;}\n.po-note p{font-size:16.5px;margin:0 0 .7em;}\n.po-note p:last-child{margin:0;}\n.po-note b.t{display:block;font-size:12.5px;letter-spacing:.12em;text-transform:uppercase;color:var(--nv);margin:0 0 8px;}\n.po-fig{margin:32px 0;border:1px solid var(--ln);border-radius:10px;overflow:hidden;background:#fff;}\n.po-figh{background:var(--bg);border-bottom:1px solid var(--ln);padding:12px 18px;font-size:13px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:700;color:var(--nv);}\n.po-figb{padding:18px;}\n.po-figb svg{display:block;width:100%;height:auto;}\n.po-kpis{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:14px;margin:28px 0;}\n.po-kpi{flex:1 1 210px;border:1px solid var(--ln);border-top:3px solid var(--pl-r);border-radius:8px;padding:16px 18px;background:#fff;}\n.po-kpi .r{font-family:var(--sf);font-size:30px;font-weight:700;color:var(--nv);line-height:1.15;display:block;}\n.po-kpi .k{font-size:14.5px;color:var(--mu);display:block;margin-top:6px;line-height:1.45;}\n.po-tw{overflow-x:auto;margin:28px 0;border:1px solid var(--ln);border-radius:10px;}\n.po-tw table{border-collapse:collapse;width:100%;min-width:760px;font-size:15.5px;}\n.po-tw th{background:var(--nv);color:#fff;text-align:left;font-size:12.5px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;padding:12px 14px;font-weight:700;}\n.po-tw td{border-top:1px solid var(--ln);padding:12px 14px;vertical-align:top;line-height:1.5;color:var(--tx);}\n.po-tw tr:nth-child(even) td{background:#fafcfe;}\n.po-tw td.g{color:#1f7a4d;font-weight:650;}\n.po-tw td.x{color:var(--ac);font-weight:650;}\n.po-cap{font-size:14.5px;color:var(--mu);margin:-14px 0 28px;}\n.po-chk{list-style:none;padding:0;margin:22px 0;}\n.po-chk li{position:relative;padding:0 0 0 30px;margin:0 0 12px;font-size:18px;line-height:1.6;}\n.po-chk li:before{content:\"\";position:absolute;left:0;top:10px;width:10px;height:10px;background:var(--pl-r);border-radius:2px;}\n.po-refs{margin:44px 0 0;border-top:2px solid var(--nv);padding:20px 0 0;}\n.po-refs b.t{display:block;font-size:12.5px;letter-spacing:.14em;text-transform:uppercase;color:var(--nv);margin:0 0 12px;}\n.po-refs ol{margin:0;padding-left:20px;}\n.po-refs li{font-size:15.5px;line-height:1.6;color:var(--tx);margin:0 0 9px;}\n.po-end{margin:34px 0 0;padding:18px 20px;background:var(--bg);border:1px solid var(--ln);border-radius:8px;font-size:15.5px;color:var(--mu);}\n@media(max-width:640px){.po,.po p{font-size:17.5px;}.po h2{font-size:23px;}.po-dek{font-size:19.5px;}.po-kpi .r{font-size:25px;}}\n<\/style>\n<div class=\"po\">\n<div class=\"po-flag\"><i><\/i><i><\/i><i><\/i><\/div>\n<div class=\"po-hat\">Healthcare Poland \u00b7 Opracowanie systemowe \u00b7 <span class=\"acc\">14 wrze\u015bnia 2026<\/span><\/div>\n<p class=\"po-dek\">O tym, co znaczy \u201eaktualna wiedza medyczna\u201d, gdy wytyczne maj\u0105 dat\u0119 \u2014 i o tym, czego pacjent mo\u017ce, a czego nie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107.<\/p>\n<div class=\"po-byline\">Micha\u0142 P. Dybowski \u00b7 Fundacja Healthcare Poland \u00b7 stan prawny i dane na 14 wrze\u015bnia 2026 r.<\/div>\n<div class=\"po-key\">\n<b>Teza opracowania<\/b><\/p>\n<p>\u201eNie odbiegamy od standard\u00f3w europejskich\u201d jest zdaniem prawdziwym \u2014 i w\u0142a\u015bnie dlatego jest problemem. Standard europejski nie jest punktem odniesienia, do kt\u00f3rego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107. Jest \u015bredni\u0105 kontynentu, od kt\u00f3rego trzy inne systemy zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 oddali\u0107 o wynik trzykrotny.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Zamiast wst\u0119pu: jedna rozmowa i trzy zdania<\/h2>\n<p>Dzi\u015b odby\u0142a si\u0119 rozmowa z kierownikiem kliniki o\u015brodka referencyjnego, w kt\u00f3rej pad\u0142y trzy zdania. Pierwsze: \u017ce plan leczenia nie mo\u017ce zosta\u0107 ustalony bez osobistego udzia\u0142u pacjenta. Drugie: \u017ce proponowany schemat leczenia jest schematem pozarejestracyjnym, kt\u00f3rego o\u015brodek nie zastosuje. Trzecie: \u017ce post\u0119powanie w tym o\u015brodku nie odbiega od standard\u00f3w europejskich.<\/p>\n<p>\u017badne z tych zda\u0144 nie zosta\u0142o wypowiedziane w z\u0142ej wierze. Wszystkie trzy da si\u0119 natomiast sprawdzi\u0107 \u2014 w przepisach, w dokumentach rejestracyjnych i w danych populacyjnych \u2014 i wynik tego sprawdzenia jest inny dla ka\u017cdego z nich. Pierwsze nie ma oparcia w \u017cadnej normie prawa powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego, cho\u0107 ma oparcie w swobodzie klinicznej lekarza. Drugie jest prawdziwe w po\u0142owie. Trzecie jest prawdziwe w ca\u0142o\u015bci \u2014 i w\u0142a\u015bnie dlatego jest problemem.<\/p>\n<p>To opracowanie zajmuje si\u0119 trzecim zdaniem. Nie po to, \u017ceby komukolwiek dowie\u015b\u0107 b\u0142\u0119du, lecz dlatego, \u017ce zawiera ono za\u0142o\u017cenie, kt\u00f3rego w polskiej debacie o onkologii nikt nie wypowiada na g\u0142os: \u017ce <b>standard europejski jest punktem odniesienia, do kt\u00f3rego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107<\/b>. Dane populacyjne m\u00f3wi\u0105, \u017ce jest to punkt odniesienia, od kt\u00f3rego \u015bwiat zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c oddali\u0107. Je\u017celi tak, to zdanie \u201enie odbiegamy od standard\u00f3w europejskich\u201d nie jest obron\u0105. Jest opisem miejsca, w kt\u00f3rym stoimy razem z Europ\u0105 \u2014 i pytaniem, czy jest to miejsce, w kt\u00f3rym chcemy sta\u0107.<\/p>\n<p>Ilustracj\u0105 pozostaje przypadek, kt\u00f3ry znam najlepiej, bo jest m\u00f3j: rak p\u0142askonab\u0142onkowy jamy ustnej, cT4 N2 M0, dodatni PD-L1, karta diagnostyki i leczenia onkologicznego, i o\u015brodek referencyjny, kt\u00f3ry potrafi wykona\u0107 ka\u017cdy element leczenia. Przypadek jest laboratoryjnie czysty, bo nie ma w nim kolejki, braku sprz\u0119tu ani z\u0142ej woli. Wida\u0107 sam mechanizm.<\/p>\n<div class=\"po-note\">\n<b class=\"t\">Zastrze\u017cenia na wej\u015bciu<\/b><\/p>\n<p>Nie stawiam nikomu zarzutu. Lekarz, kt\u00f3ry uzale\u017cnia udzia\u0142 w zespole terapeutycznym od osobistego zbadania chorego, korzysta z uprawnienia, kt\u00f3re daje mu art. 42 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza. Lekarz, kt\u00f3ry odmawia schematu spoza obowi\u0105zuj\u0105cego go dokumentu, dzia\u0142a w granicach art. 4 tej ustawy i art. 6 Kodeksu Etyki Lekarskiej.<\/p>\n<p>Nie twierdz\u0119, \u017ce Europa nie leczy raka, ani \u017ce polska onkologia nie robi post\u0119p\u00f3w \u2014 rozdzia\u0142 7 przytacza dane tak\u017ce tam, gdzie os\u0142abiaj\u0105 tez\u0119. Twierdz\u0119 jedn\u0105 rzecz: <b>\u017ce punkt odniesienia zosta\u0142 wybrany za nisko, i \u017ce ten wyb\u00f3r ma dat\u0119, autora i adresata.<\/b><\/p>\n<\/div>\n<h2>1. Trzy zdania i ich status<\/h2>\n<div class=\"po-tw\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Zdanie z rozmowy<\/th>\n<th>Co m\u00f3wi prawo lub dokument<\/th>\n<th>Status<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>\u201ePlan leczenia nie mo\u017ce by\u0107 ustalony bez osobistego udzia\u0142u pacjenta\u201d<\/td>\n<td>Art. 16 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej dopuszcza ustalanie planu leczenia przez wielodyscyplinarny zesp\u00f3\u0142 terapeutyczny za po\u015brednictwem system\u00f3w teleinformatycznych, w czasie rzeczywistym; \u00a7 4a rozporz\u0105dzenia o \u015bwiadczeniach szpitalnych okre\u015bla sk\u0142ad zespo\u0142u i termin, nie wspomina o obecno\u015bci pacjenta; wz\u00f3r karty DiLO nie ma pola obecno\u015bci pacjenta. Art. 42 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza pozwala orzeka\u0107 po zbadaniu osobistym <b>albo<\/b> za po\u015brednictwem system\u00f3w \u0142\u0105czno\u015bci.<\/td>\n<td><b>Nie jest norm\u0105 prawn\u0105.<\/b> Jest dopuszczaln\u0105 decyzj\u0105 kliniczn\u0105 konkretnego lekarza \u2014 i tylko ni\u0105. Nie mo\u017ce uzasadnia\u0107 braku jakiegokolwiek dzia\u0142ania do czasu wizyty osobistej.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u201eTo schemat pozarejestracyjny\u201d<\/td>\n<td>Pembrolizumab przedoperacyjnie w monoterapii przy CPS \u2265 1 \u2014 zgodny z ChPL od decyzji Komisji Europejskiej z 29.10.2025 i wymieniony wprost w NCCN v2.2026 (OR-3) dla raka jamy ustnej. Dodanie do fazy przedoperacyjnej cisplatyny i paklitakselu \u2014 poza ChPL; brak bada\u0144 III fazy.<\/td>\n<td><b>Prawda w po\u0142owie.<\/b> Etykieta \u201eoff-label\u201d opisuje poprawnie chemioterapi\u0119 przedoperacyjn\u0105, a niepoprawnie \u2014 immunoterapi\u0119 przedoperacyjn\u0105.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u201eNie odbiegamy od standard\u00f3w europejskich\u201d<\/td>\n<td>Wytyczne EHNS-ESMO-ESTRO dla raka g\u0142owy i szyi pochodz\u0105 z 2020 r.; polska adaptacja NCCN \u2014 z 12.06.2025; rozdzia\u0142 PTOK \u2014 z 7.08.2014. \u017baden z tych dokument\u00f3w nie zawiera schematu zarejestrowanego w Unii 29.10.2025.<\/td>\n<td><b>Prawda w ca\u0142o\u015bci.<\/b> O\u015brodek stoi na gruncie obowi\u0105zuj\u0105cych go dokument\u00f3w. Problem jest z dat\u0105 tych dokument\u00f3w i z tym, do czego s\u0105 punktem odniesienia.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<p>Pierwsze zdanie ma prosty skutek praktyczny i zosta\u0142o ju\u017c opisane w opracowaniu z 8 wrze\u015bnia: prawo nie zakazuje ustalenia planu w trybie zdalnym, lekarz mo\u017ce natomiast uzna\u0107, \u017ce potrzebuje badania \u2014 i w\u00f3wczas ma do dyspozycji badanie zdalne w czasie rzeczywistym albo osobiste. Zdanie \u201epacjent musi by\u0107\u201d jest uprawnieniem lekarza, nie obowi\u0105zkiem pacjenta, i nie zatrzymuje biegu terminu 14 dni na plan i podj\u0119cie leczenia, liczonego od wpisu na list\u0119 oczekuj\u0105cych z karty DiLO.<\/p>\n<p>Drugie zdanie zosta\u0142o roz\u0142o\u017cone na elementy 9 wrze\u015bnia i od tamtej pory nic si\u0119 w nim nie zmieni\u0142o \u2014 poza tym, \u017ce dodatni wynik PD-L1 z 13 wrze\u015bnia zamkn\u0105\u0142 ostatni\u0105 luk\u0119: warunek CPS \u2265 1, od kt\u00f3rego rejestracja europejska i algorytm NCCN uzale\u017cniaj\u0105 immunoterapi\u0119 przedoperacyjn\u0105, jest spe\u0142niony.<\/p>\n<p>Pozostaje zdanie trzecie. Reszta tego tekstu jest o nim.<\/p>\n<h2>2. Co m\u00f3wi\u0105 dane \u2014 cztery kraje, jedna choroba<\/h2>\n<p>Zaczn\u0119 od miary najprostszej i najbardziej odpornej na spory metodologiczne: <b>stosunku liczby zgon\u00f3w do liczby nowych zachorowa\u0144<\/b> w tym samym roku, w tej samej lokalizacji nowotworu, wed\u0142ug tego samego \u017ar\u00f3d\u0142a. Nie jest to miara prze\u017cycia \u2014 jest to miara tego, jaki odsetek choroby rozpoznanej w danym kraju ko\u0144czy si\u0119 w nim \u015bmierci\u0105. Zale\u017cy od stadium w chwili rozpoznania, od jako\u015bci leczenia i od kompletno\u015bci rejestr\u00f3w; nie zale\u017cy od kursu walut ani od retoryki.<\/p>\n<figure class=\"po-fig\">\n<div class=\"po-figh\">Rak wargi i jamy ustnej \u2014 zgony na 100 rozpozna\u0144 \u00b7 GLOBOCAN 2024<\/div>\n<div class=\"po-figb\">\n<svg viewBox=\"0 0 900 300\" role=\"img\" aria-label=\"Stosunek zgon\u00f3w do zachorowa\u0144 na raka wargi i jamy ustnej: Polska 0,61; Singapur 0,30; Izrael 0,26; Stany Zjednoczone 0,18\">\n<title>Zgony na 100 rozpozna\u0144 raka wargi i jamy ustnej, GLOBOCAN 2024<\/title>\n<g font-family=\"-apple-system,BlinkMacSystemFont,Segoe UI,Inter,Roboto,Arial,sans-serif\">\n<line x1=\"200\" y1=\"40\" x2=\"200\" y2=\"248\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<line x1=\"389\" y1=\"40\" x2=\"389\" y2=\"248\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<line x1=\"577\" y1=\"40\" x2=\"577\" y2=\"248\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<line x1=\"766\" y1=\"40\" x2=\"766\" y2=\"248\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<text x=\"200\" y=\"272\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">0<\/text>\n<text x=\"389\" y=\"272\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">20<\/text>\n<text x=\"577\" y=\"272\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">40<\/text>\n<text x=\"766\" y=\"272\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">60<\/text>\n<text x=\"200\" y=\"292\" font-size=\"12.5\" fill=\"#6b7889\">zgon\u00f3w na 100 nowych rozpozna\u0144<\/text><\/p>\n<p><text x=\"186\" y=\"78\" font-size=\"16\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">Polska<\/text>\n<path d=\"M200,56 H771 a4,4 0 0 1 4,4 V90 a4,4 0 0 1 -4,4 H200 Z\" fill=\"#d4213d\"\/>\n<text x=\"789\" y=\"80\" font-size=\"17\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">61<\/text><\/p>\n<p><text x=\"186\" y=\"130\" font-size=\"16\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">Singapur<\/text>\n<path d=\"M200,108 H479 a4,4 0 0 1 4,4 V142 a4,4 0 0 1 -4,4 H200 Z\" fill=\"#2e6fd0\"\/>\n<text x=\"497\" y=\"132\" font-size=\"17\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">30<\/text><\/p>\n<p><text x=\"186\" y=\"182\" font-size=\"16\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">Izrael<\/text>\n<path d=\"M200,160 H441 a4,4 0 0 1 4,4 V194 a4,4 0 0 1 -4,4 H200 Z\" fill=\"#2e6fd0\"\/>\n<text x=\"459\" y=\"184\" font-size=\"17\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">26<\/text><\/p>\n<p><text x=\"186\" y=\"234\" font-size=\"16\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">Stany Zjednoczone<\/text>\n<path d=\"M200,212 H366 a4,4 0 0 1 4,4 V246 a4,4 0 0 1 -4,4 H200 Z\" fill=\"#2e6fd0\"\/>\n<text x=\"384\" y=\"236\" font-size=\"17\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">18<\/text>\n<\/g>\n<\/svg>\n<\/div>\n<\/figure>\n<div class=\"po-kpis\">\n<div class=\"po-kpi\"><span class=\"r\">0,61<\/span><span class=\"k\">Polska \u2014 1 759 zgon\u00f3w na 2 894 rozpoznania<\/span><\/div>\n<div class=\"po-kpi\"><span class=\"r\">0,26<\/span><span class=\"k\">Izrael \u2014 76 zgon\u00f3w na 291 rozpozna\u0144<\/span><\/div>\n<div class=\"po-kpi\"><span class=\"r\">0,18<\/span><span class=\"k\">Stany Zjednoczone \u2014 5 264 zgony na 29 547 rozpozna\u0144<\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>W Polsce na ka\u017cde sto rozpozna\u0144 raka jamy ustnej przypada sze\u015b\u0107dziesi\u0105t jeden zgon\u00f3w. W Izraelu \u2014 dwadzie\u015bcia sze\u015b\u0107. W Stanach Zjednoczonych \u2014 osiemna\u015bcie. R\u00f3\u017cnica nie jest r\u00f3\u017cnic\u0105 o kilkana\u015bcie procent; jest r\u00f3\u017cnic\u0105 <b>trzykrotn\u0105<\/b>.<\/p>\n<p>Ta sama miara dla wszystkich nowotwor\u00f3w \u0142\u0105cznie m\u00f3wi mniej, bo zale\u017cy od struktury zachorowa\u0144, ale kierunek jest ten sam. Standaryzowany wsp\u00f3\u0142czynnik umieralno\u015bci na nowotwory z\u0142o\u015bliwe (\u015bwiat, na 100 tys.) wynosi wed\u0142ug GLOBOCAN 2024: <b>Polska 123,9<\/b>, Stany Zjednoczone 80,0, Izrael 77,5, Singapur 70,6 \u2014 przy zachorowalno\u015bci odpowiednio 255,8, 358,5, 233,7 i 202,9. Stany Zjednoczone rozpoznaj\u0105 nowotwory o 40 proc. cz\u0119\u015bciej ni\u017c Polska i umieraj\u0105 na nie o 35 proc. rzadziej.<\/p>\n<p>Dane europejskie pokazuj\u0105, gdzie w tym obrazie jest Europa. Badanie EUROCARE-5 (ok. 250 tys. chorych z 86 rejestr\u00f3w, rozpoznania 1999\u20132007) poda\u0142o pi\u0119cioletnie wzgl\u0119dne prze\u017cycie dla nowotwor\u00f3w g\u0142owy i szyi poza krtani\u0105: <b>28 proc. w krajach Europy Wschodniej wobec 46 proc. w Irlandii, Wielkiej Brytanii i Europie P\u00f3\u0142nocnej<\/b>, z zastrze\u017ceniem, \u017ce korekta o umiejscowienie guza zmniejsza r\u00f3\u017cnic\u0119. Ponad po\u0142owa chorych w Europie by\u0142a rozpoznawana w stadium regionalnym lub rozsianym. Dla por\u00f3wnania ameryka\u0144ski rejestr SEER podaje dla raka j\u0119zyka rozpoznanego w latach 2015\u20132021 pi\u0119cioletnie prze\u017cycie wzgl\u0119dne 88 proc. w stadium miejscowym i 70 proc. w stadium regionalnym.<\/p>\n<h3>Trzy uczciwe zastrze\u017cenia<\/h3>\n<p><b>Po pierwsze \u2014 stadium.<\/b> Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Stanami Zjednoczonymi czy Izraelem powstaje przed pierwsz\u0105 wizyt\u0105 u onkologa: w gabinecie stomatologa, w poradni laryngologicznej, w podstawowej opiece zdrowotnej. M\u00f3j w\u0142asny przypadek jest tego ilustracj\u0105 \u2014 od pierwszej antybiotykoterapii do wyniku histopatologicznego min\u0119\u0142o 85 dni. Wska\u017anik zgon\u00f3w do zachorowa\u0144 mierzy ca\u0142y system, nie sam\u0105 onkologi\u0119.<\/p>\n<p><b>Po drugie \u2014 czynniki ryzyka.<\/b> Struktura nowotwor\u00f3w jamy ustnej w Polsce jest bardziej tytoniowo-alkoholowa, a w Stanach Zjednoczonych wi\u0119kszy udzia\u0142 ma choroba HPV-zale\u017cna o lepszym rokowaniu. To realnie t\u0142umaczy cz\u0119\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnicy. Nie t\u0142umaczy jej trzykrotno\u015bci.<\/p>\n<p><b>Po trzecie \u2014 rejestry.<\/b> GLOBOCAN dla wielu kraj\u00f3w szacuje, nie liczy. Kierunek i rz\u0105d wielko\u015bci s\u0105 jednak zbie\u017cne z danymi Krajowego Rejestru Nowotwor\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rego w 2021 r. na nowotwory jamy ustnej i gard\u0142a zachorowa\u0142o w Polsce 4 530 os\u00f3b, a zmar\u0142o 3 089.<\/p>\n<p>Z tych danych nie wynika, \u017ce Europa \u201enie leczy\u201d. Wynika z nich co\u015b precyzyjniejszego: <b>\u017ce \u201estandard europejski\u201d jest \u015bredni\u0105 z kontynentu, kt\u00f3rego wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 osi\u0105ga w tej grupie nowotwor\u00f3w wyniki o po\u0142ow\u0119 gorsze od cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocnej, i \u017ce kontynent jako ca\u0142o\u015b\u0107 osi\u0105ga wyniki gorsze od trzech system\u00f3w, do kt\u00f3rych warto si\u0119 por\u00f3wnywa\u0107.<\/b> Zdanie \u201enie odbiegamy od standardu europejskiego\u201d jest wi\u0119c prawdziwe i jednocze\u015bnie nie m\u00f3wi nic o tym, czy leczymy dobrze.<\/p>\n<h2>3. Wiedza ma dat\u0119 \u2014 kalendarz jednego schematu<\/h2>\n<p>Sp\u00f3r o to, czy immunoterapia przedoperacyjna jest \u201estandardem\u201d, da si\u0119 rozstrzygn\u0105\u0107 bez opinii, wy\u0142\u0105cznie datami. Poni\u017cej kalendarz jednego schematu: pembrolizumabu oko\u0142ooperacyjnego w resekcyjnym, miejscowo zaawansowanym raku p\u0142askonab\u0142onkowym g\u0142owy i szyi z ekspresj\u0105 PD-L1 (badanie KEYNOTE-689).<\/p>\n<div class=\"po-tw\">\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Data<\/th>\n<th>Zdarzenie<\/th>\n<th>Kto<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>7 sierpnia 2014<\/td>\n<td>Rozdzia\u0142 \u201eNowotwory nab\u0142onkowe narz\u0105d\u00f3w g\u0142owy i szyi\u201d w zaleceniach PTOK \u2014 dokument, do kt\u00f3rego odsy\u0142a \u00a7 6a rozporz\u0105dzenia koszykowego dla ambulatoryjnej opieki specjalistycznej<\/td>\n<td>PTOK<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2020<\/td>\n<td>Wytyczne EHNS-ESMO-ESTRO dla raka p\u0142askonab\u0142onkowego g\u0142owy i szyi<\/td>\n<td>ESMO<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>12 czerwca 2025<\/td>\n<td>Polska adaptacja wytycznych NCCN (Poland Edition v2.2025) \u2014 dokument, na kt\u00f3rym opiera si\u0119 Krajowy O\u015brodek Monitoruj\u0105cy<\/td>\n<td>NIO-PIB<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>lipiec 2025<\/td>\n<td>Publikacja wynik\u00f3w KEYNOTE-689 w <i>New England Journal of Medicine<\/i> (2025;393:37\u201350)<\/td>\n<td>badacze<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>29 pa\u017adziernika 2025<\/td>\n<td>Decyzja Komisji Europejskiej \u2014 rozszerzenie wskaza\u0144 Keytruda o leczenie oko\u0142ooperacyjne<\/td>\n<td>KE<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>8 grudnia 2025<\/td>\n<td>NCCN Head and Neck Cancers v1.2026 \u2014 schemat na stronie OR-3 dla raka jamy ustnej<\/td>\n<td>NCCN<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>12 maja 2026<\/td>\n<td>NCCN v2.2026 \u2014 ten sam schemat, dokument obowi\u0105zuj\u0105cy dzi\u015b<\/td>\n<td>NCCN<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><b>14 wrze\u015bnia 2026<\/b><\/td>\n<td><b>Rozmowa, w kt\u00f3rej schemat zosta\u0142 nazwany pozarejestracyjnym<\/b><\/td>\n<td>\u2014<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<figure class=\"po-fig\">\n<div class=\"po-figh\">Od rejestracji unijnej do uj\u0119cia w wytycznych \u2014 liczba dni<\/div>\n<div class=\"po-figb\">\n<svg viewBox=\"0 0 900 260\" role=\"img\" aria-label=\"Liczba dni od decyzji Komisji Europejskiej z 29 pa\u017adziernika 2025: NCCN wytyczne \u017ar\u00f3d\u0142owe 40 dni, NCCN v2.2026 195 dni, dokumenty wi\u0105\u017c\u0105ce polski o\u015brodek 320 dni i nadal bez zmiany\">\n<title>Dni od decyzji rejestracyjnej Komisji Europejskiej z 29.10.2025<\/title>\n<g font-family=\"-apple-system,BlinkMacSystemFont,Segoe UI,Inter,Roboto,Arial,sans-serif\">\n<line x1=\"330\" y1=\"34\" x2=\"330\" y2=\"196\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<line x1=\"474\" y1=\"34\" x2=\"474\" y2=\"196\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<line x1=\"618\" y1=\"34\" x2=\"618\" y2=\"196\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<line x1=\"762\" y1=\"34\" x2=\"762\" y2=\"196\" stroke=\"#e2e8f0\" stroke-width=\"1\"\/>\n<text x=\"330\" y=\"220\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">100<\/text>\n<text x=\"474\" y=\"220\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">200<\/text>\n<text x=\"618\" y=\"220\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">300<\/text>\n<text x=\"762\" y=\"220\" font-size=\"13\" fill=\"#6b7889\" text-anchor=\"middle\">400<\/text>\n<text x=\"186\" y=\"240\" font-size=\"12.5\" fill=\"#6b7889\">dni od decyzji Komisji Europejskiej z 29.10.2025<\/text><\/p>\n<p><text x=\"172\" y=\"62\" font-size=\"15\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">NCCN \u2014 wytyczne \u017ar\u00f3d\u0142owe<\/text>\n<path d=\"M186,44 H243 a4,4 0 0 1 4,4 V72 a4,4 0 0 1 -4,4 H186 Z\" fill=\"#2e6fd0\"\/>\n<text x=\"261\" y=\"65\" font-size=\"16\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">40<\/text><\/p>\n<p><text x=\"172\" y=\"114\" font-size=\"15\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">NCCN v2.2026<\/text>\n<path d=\"M186,96 H457 a4,4 0 0 1 4,4 V124 a4,4 0 0 1 -4,4 H186 Z\" fill=\"#2e6fd0\"\/>\n<text x=\"475\" y=\"117\" font-size=\"16\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">195<\/text><\/p>\n<p><text x=\"172\" y=\"166\" font-size=\"15\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">Dokumenty wi\u0105\u017c\u0105ce<\/text>\n<text x=\"172\" y=\"184\" font-size=\"15\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\" text-anchor=\"end\">polski o\u015brodek<\/text>\n<path d=\"M186,148 H640 V180 H186 Z\" fill=\"#d4213d\"\/>\n<path d=\"M646,164 H690\" stroke=\"#d4213d\" stroke-width=\"3\" stroke-dasharray=\"7 6\" fill=\"none\"\/>\n<path d=\"M688,156 L702,164 L688,172 Z\" fill=\"#d4213d\"\/>\n<text x=\"714\" y=\"169\" font-size=\"16\" font-weight=\"700\" fill=\"#0f1b2d\">320 i trwa<\/text>\n<\/g>\n<\/svg>\n<\/div>\n<\/figure>\n<p class=\"po-cap\">Stan na 14 wrze\u015bnia 2026 r. Pasek otwarty oznacza, \u017ce \u017caden z dokument\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych polski o\u015brodek nie zosta\u0142 od decyzji rejestracyjnej zmieniony.<\/p>\n<p><b>Obserwacja pierwsza.<\/b> Od publikacji w <i>NEJM<\/i> do zmiany w wytycznych \u017ar\u00f3d\u0142owych NCCN min\u0119\u0142o mniej ni\u017c p\u00f3\u0142 roku; od decyzji rejestracyjnej \u2014 40 dni. Od tej samej decyzji do dzi\u015b min\u0119\u0142o <b>320 dni<\/b> i \u017caden z trzech dokument\u00f3w, kt\u00f3rymi pos\u0142uguje si\u0119 polski o\u015brodek, nie zosta\u0142 w tym czasie zmieniony. Nie jest to zaniedbanie konkretnej osoby. Art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej zobowi\u0105zuje Krajowy O\u015brodek Monitoruj\u0105cy do \u201ezapewnienia opracowywania i aktualizowania\u201d wytycznych \u2014 <b>bez terminu, bez cyklu, bez sankcji i bez powi\u0105zania ze zdarzeniem rejestracyjnym.<\/b> Ten sam ustawodawca potrafi\u0142 na\u0142o\u017cy\u0107 na szpital obowi\u0105zek ustalenia planu leczenia w 14 dni.<\/p>\n<p><b>Obserwacja druga.<\/b> Dokument, kt\u00f3rego data jest najstarsza \u2014 rozdzia\u0142 PTOK z 2014 r. \u2014 jest jednocze\u015bnie dokumentem, do kt\u00f3rego odsy\u0142a rozporz\u0105dzenie koszykowe. W tym rozdziale nie ma immunoterapii w \u017cadnym ustawieniu, bo pierwszy inhibitor punktu kontrolnego zosta\u0142 w tym rozpoznaniu zarejestrowany dwa lata po jego wydaniu. Lekarz, kt\u00f3ry m\u00f3wi \u201enie odbiegamy od standardu\u201d, ma racj\u0119 co do standardu, kt\u00f3ry go wi\u0105\u017ce. Racj\u0119 ma jednak o standardzie z roku, w kt\u00f3rym jeszcze nie istnia\u0142a \u017cadna z metod, o kt\u00f3re toczy si\u0119 sp\u00f3r.<\/p>\n<h2>4. \u201eAktualna wiedza medyczna\u201d \u2014 co to znaczy w prawie<\/h2>\n<p>Polskie prawo nie pos\u0142uguje si\u0119 poj\u0119ciem \u201estandardu europejskiego\u201d. Nie pos\u0142uguje si\u0119 te\u017c poj\u0119ciem \u201ewytycznych\u201d jako granicy obowi\u0105zku lekarza. Pos\u0142uguje si\u0119 poj\u0119ciem <b>aktualnej wiedzy medycznej<\/b> \u2014 i pos\u0142uguje si\u0119 nim konsekwentnie w trzech aktach.<\/p>\n<div class=\"po-note\">\n<b class=\"t\">Trzy przepisy<\/b><\/p>\n<p><b>Art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty:<\/b> lekarz ma obowi\u0105zek wykonywa\u0107 zaw\u00f3d \u201ezgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dost\u0119pnymi mu metodami i \u015brodkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chor\u00f3b, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z nale\u017cyt\u0105 staranno\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n<p><b>Art. 6 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta:<\/b> pacjent ma prawo do \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych \u201eodpowiadaj\u0105cych wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej\u201d.<\/p>\n<p><b>Art. 68 ust. 1 Konstytucji RP:<\/b> ka\u017cdy ma prawo do ochrony zdrowia; <b>ust. 2:<\/b> obywatelom, niezale\u017cnie od ich sytuacji materialnej, w\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 r\u00f3wny dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej finansowanej ze \u015brodk\u00f3w publicznych, a warunki i zakres udzielania \u015bwiadcze\u0144 okre\u015bla ustawa.<\/p>\n<\/div>\n<p><b>Wytyczne s\u0105 dowodem wiedzy, nie jej granic\u0105.<\/b> Art. 4 nie odsy\u0142a do wytycznych towarzystwa naukowego ani do daty ich ostatniej adaptacji. Odsy\u0142a do wiedzy \u2014 a wiedza istnieje od chwili, gdy zostaje opublikowana i zweryfikowana, nie od chwili, gdy zostanie przepisana do dokumentu krajowego. Randomizowane badanie III fazy opublikowane w <i>NEJM<\/i>, decyzja rejestracyjna Komisji Europejskiej oparta na ocenie EMA i algorytm najcz\u0119\u015bciej stosowanych na \u015bwiecie wytycznych onkologicznych <b>s\u0105<\/b> aktualn\u0105 wiedz\u0105 medyczn\u0105 w rozumieniu art. 4 \u2014 niezale\u017cnie od tego, czy polska adaptacja zd\u0105\u017cy\u0142a je odnotowa\u0107. Kto twierdzi inaczej, twierdzi, \u017ce wiedza medyczna w Polsce powstaje w dniu wydania dokumentu przez Krajowy O\u015brodek Monitoruj\u0105cy. Tego zdania nie da si\u0119 obroni\u0107 ani prawnie, ani logicznie.<\/p>\n<p><b>Ale wiedza nie jest roszczeniem.<\/b> Art. 4 m\u00f3wi tak\u017ce \u201edost\u0119pnymi mu metodami\u201d, art. 6 Kodeksu Etyki Lekarskiej daje lekarzowi \u201eswobod\u0119 wyboru w zakresie metod post\u0119powania, kt\u00f3re uzna za najskuteczniejsze\u201d, a polskie prawo konstruuje autonomi\u0119 pacjenta jako prawo <b>negatywne<\/b>: prawo do odmowy zgody jest niemal absolutne, prawo do \u017c\u0105dania konkretnej terapii nie istnieje. Pacjent nie mo\u017ce nakaza\u0107 lekarzowi metody, kt\u00f3rej ten nie uznaje \u2014 i nie powinien tego pr\u00f3bowa\u0107, bo art. 38 ustawy o zawodach lekarza pozwala lekarzowi od leczenia odst\u0105pi\u0107. Art. 68 ust. 2 Konstytucji gwarantuje <b>r\u00f3wny dost\u0119p<\/b> do \u015bwiadcze\u0144 finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych, nie za\u015b dost\u0119p do ka\u017cdego \u015bwiadczenia; zakres okre\u015bla ustawa, a ustawa \u2014 przez koszyk i wykaz refundacyjny \u2014 okre\u015bla go w\u0105sko.<\/p>\n<h3>Co zatem pacjentowi przys\u0142uguje \u2014 i jest w pe\u0142ni egzekwowalne<\/h3>\n<p><b>Prawo do informacji o wszystkich mo\u017cliwych metodach.<\/b> Art. 9 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i art. 31 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza nak\u0142adaj\u0105 obowi\u0105zek poinformowania o <b>mo\u017cliwych<\/b> metodach diagnostycznych i leczniczych oraz o daj\u0105cych si\u0119 przewidzie\u0107 nast\u0119pstwach ich zastosowania albo zaniechania. \u201eMo\u017cliwych\u201d \u2014 nie \u201estosowanych w tym o\u015brodku\u201d i nie \u201efinansowanych\u201d. Lekarz mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 zastosowania schematu; nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 informacji, \u017ce schemat istnieje, gdzie jest dost\u0119pny i co pacjent traci, rezygnuj\u0105c z niego. Brak tej informacji jest naruszeniem prawa pacjenta. Odmowa terapii nim nie jest.<\/p>\n<p><b>Prawo do \u017c\u0105dania konsylium lub drugiej opinii.<\/b> Art. 6 ust. 3\u20135 ustawy o prawach pacjenta i art. 37 ustawy o zawodach lekarza. Lekarz mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107, je\u017celi uzna \u017c\u0105danie za bezzasadne \u2014 ale \u017c\u0105danie i odmow\u0119 odnotowuje si\u0119 w dokumentacji. Wynik jest korzystny w obu wariantach: albo konsylium, albo udokumentowana odmowa z uzasadnieniem.<\/p>\n<p><b>Prawo do terminu i do jego uzasadnienia.<\/b> Art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy o \u015bwiadczeniach: pacjent ma prawo do informacji o terminie i, na \u017c\u0105danie, do uzasadnienia przyczyn jego wyboru. Dla list prowadzonych na podstawie karty DiLO plan leczenia i jego podj\u0119cie maj\u0105 nast\u0105pi\u0107 w 14 dni od wpisu (\u00a7 4a rozporz\u0105dzenia o \u015bwiadczeniach szpitalnych).<\/p>\n<p>I jedno prawo, kt\u00f3rego <b>nie ma<\/b>: prawa do zastosowania schematu, kt\u00f3rego lekarz nie uznaje. Kto buduje sp\u00f3r na tym nieistniej\u0105cym prawie, przegrywa go, zanim si\u0119 zacznie \u2014 i traci jednocze\u015bnie prawa, kt\u00f3re ma.<\/p>\n<h2>5. Wypowied\u017a o \u201e15\u201320 procent\u201d \u2014 co powiedziano, a co udowodniono<\/h2>\n<p>W rozmowie z o\u015brodkiem polskim pojawi\u0142o si\u0119 odwo\u0142anie do wypowiedzi onkologa izraelskiego o skuteczno\u015bci proponowanego schematu. Poniewa\u017c liczba ta kr\u0105\u017cy ju\u017c w dokumentach publicznych, nale\u017cy j\u0105 uporz\u0105dkowa\u0107 \u2014 dok\u0142adnie, bez wyg\u0142adzania w kt\u00f3r\u0105kolwiek stron\u0119.<\/p>\n<p><b>Co zosta\u0142o powiedziane.<\/b> Nagranie konsultacji z 7 wrze\u015bnia (28 min 32 s, minuta 06:38): rokowanie w stopniu IVA \u201eby\u0142o 60, 60\u201370 proc.\u201d; przy dodatnim markerze PD-L1 \u201edajesz dwa kursy Keytrudy przed, potem operujesz, potem napromieniasz z chemioterapi\u0105, i szanse wyleczenia rosn\u0105 o 15 do 20 proc.\u201d. Oraz: \u201ew twoim przypadku, poniewa\u017c jeste\u015b m\u0142ody, a choroba jest raczej agresywna, <b>doda\u0142bym<\/b> chemioterapi\u0119 do immunoterapii\u201d.<\/p>\n<p><b>Co jest udowodnione.<\/b> Badanie KEYNOTE-689 (Uppaluri R. i wsp., <i>N Engl J Med<\/i> 2025;393:37\u201350), kt\u00f3rego lekarz jest wsp\u00f3\u0142autorem: dla CPS \u2265 1 prze\u017cycie wolne od zdarze\u0144 po trzech latach <b>58,2 wobec 44,9 proc. \u2014 r\u00f3\u017cnica 13,3 punktu procentowego<\/b>, HR 0,70 (95% CI 0,55\u20130,89); prze\u017cycie ca\u0142kowite na tym etapie analizy formalnie niewykazane. Schemat badany: pembrolizumab <b>w monoterapii<\/b> przed operacj\u0105, bez chemioterapii.<\/p>\n<p><b>Jak to pogodzi\u0107.<\/b> \u201e15\u201320 proc.\u201d jest zaokr\u0105gleniem klinicysty w rozmowie z pacjentem, mieszcz\u0105cym si\u0119 w granicach b\u0142\u0119du i zgodnym co do kierunku z danymi badania. Nie jest liczb\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna cytowa\u0107 w pi\u015bmie do o\u015brodka ani w materiale publicznym \u2014 w\u0142a\u015bciwa liczba brzmi \u201eponad 13 punkt\u00f3w procentowych w prze\u017cyciu wolnym od zdarze\u0144 w obserwacji trzyletniej, w grupie chorych z dodatnim PD-L1\u201d. Natomiast <b>dodanie chemioterapii<\/b> do fazy przedoperacyjnej jest \u2014 dok\u0142adnie tak, jak lekarz to nazwa\u0142 \u2014 jego ocen\u0105 kliniczn\u0105 dla tego konkretnego chorego, opart\u0105 na do\u015bwiadczeniu o\u015brodka, nie na badaniu III fazy. Nazywanie tego \u201ewewn\u0119trznym opracowaniem\u201d jest poprawne. Nazywanie tego \u201eprotoko\u0142em\u201d wprowadza w b\u0142\u0105d, bo sugeruje dokument, kt\u00f3rego nie ma.<\/p>\n<p>Ten rozdzia\u0142 jest w tek\u015bcie po to, \u017ceby pokaza\u0107, jak wygl\u0105da uczciwe u\u017cycie danych: cytuje si\u0119 badanie, nie rozmow\u0119; r\u00f3\u017cnic\u0119 w punktach procentowych, nie \u201eprocent wylecze\u0144\u201d; i odr\u00f3\u017cnia si\u0119 to, co udowodnione, od tego, co do\u015bwiadczony klinicysta uwa\u017ca za s\u0142uszne. O\u015brodek polski ma prawo odm\u00f3wi\u0107 drugiego. Nie ma podstaw, by nazywa\u0107 pozarejestracyjnym pierwszego.<\/p>\n<h2>6. Gdzie w tym wszystkim jest NFZ<\/h2>\n<p>Zdanie \u201eNFZ tego nie refunduje\u201d zosta\u0142o roz\u0142o\u017cone na sk\u0142adniki w opracowaniu z 13 wrze\u015bnia. Tu wystarczy przypomnie\u0107 jego konkluzj\u0119, bo rozmowa z 14 wrze\u015bnia j\u0105 potwierdzi\u0142a.<\/p>\n<p>Pembrolizumab jest w Polsce refundowany w programie lekowym B.52 dla tego samego rozpoznania (C03) \u2014 ale wy\u0142\u0105cznie w chorobie nawrotowej lub przerzutowej. W leczeniu oko\u0142ooperacyjnym, zarejestrowanym w Unii 29 pa\u017adziernika 2025 r., nie jest refundowany, poniewa\u017c <b>nie odnaleziono ani wniosku podmiotu odpowiedzialnego, ani zlecenia Ministra Zdrowia, ani rekomendacji AOTMiT<\/b>. Post\u0119powanie refundacyjne wszczyna wy\u0142\u0105cznie firma (art. 2 pkt 27 i art. 24 ustawy o refundacji) albo \u2014 fakultatywnie i bez terminu \u2014 minister z urz\u0119du (art. 40). Pacjent, lekarz, szpital i konsultant krajowy nie maj\u0105 w tym post\u0119powaniu legitymacji.<\/p>\n<p>To nie jest \u201erozbie\u017cno\u015b\u0107 w refundacji\u201d, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zg\u0142osi\u0107 jako b\u0142\u0105d, bo nie ma organu, kt\u00f3ry by taki b\u0142\u0105d naprawia\u0142. Jest to <b>brak decyzji<\/b>, dla kt\u00f3rej nikt nie ma obowi\u0105zku jej wyda\u0107. Dlatego postulat z 13 wrze\u015bnia pozostaje aktualny i jest jedynym adresowalnym: w terminie 90 dni od rejestracji unijnej leku onkologicznego Minister Zdrowia wszczyna post\u0119powanie z urz\u0119du albo publikuje informacj\u0119 o przyczynach odst\u0105pienia. Trzy zdania w ustawie o refundacji. Koszt bud\u017cetowy: zero, dop\u00f3ki nie zapadnie decyzja merytoryczna.<\/p>\n<h2>7. Uczciwy bilans<\/h2>\n<p>Argument oparty na przemilczeniu zostaje obalony jednym zdaniem i poci\u0105ga za sob\u0105 ca\u0142\u0105 reszt\u0119. Dlatego trzy rzeczy trzeba powiedzie\u0107 na korzy\u015b\u0107 systemu, kt\u00f3ry ten tekst krytykuje.<\/p>\n<p><b>Polska onkologia si\u0119 poprawia \u2014 i szybciej ni\u017c \u015brednia unijna.<\/b> Wed\u0142ug wska\u017anika EFPIA Patients W.A.I.T. w edycji 2025 dost\u0119pno\u015b\u0107 nowych lek\u00f3w onkologicznych w Polsce wynosi 61 proc. wobec 51 proc. \u015bredniej UE-27, a czas do refundacji skr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z 909 dni w edycji 2022 do 679 dni. Profil onkologiczny Polski sporz\u0105dzony przez OECD i Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w 2025 r. odnotowuje, \u017ce umieralno\u015b\u0107 na nowotwory spada w tempie por\u00f3wnywalnym ze \u015bredni\u0105 unijn\u0105 i szybszym ni\u017c w krajach o podobnym poziomie rozwoju \u2014 przy zachorowalno\u015bci ni\u017cszej od \u015bredniej. Kto tego nie uznaje, traci prawo do bycia wys\u0142uchanym.<\/p>\n<p><b>To, co najdro\u017csze, system finansuje w ca\u0142o\u015bci.<\/b> Rekonstrukcj\u0119 mikrochirurgiczn\u0105 \u017cuchwy, intensywn\u0105 terapi\u0119, radiochemioterapi\u0119, patomorfologi\u0119, protetyk\u0119 poresekcyjn\u0105, rehabilitacj\u0119 \u2014 bez limitu, na podstawie karty DiLO, w twardych terminach. Brakuje jednego wiersza w jednym za\u0142\u0105czniku.<\/p>\n<p><b>Lekarz, z kt\u00f3rym toczy si\u0119 sp\u00f3r, dzia\u0142a prawid\u0142owo.<\/b> Stoi na gruncie dokumentu, kt\u00f3ry go wi\u0105\u017ce; korzysta z uprawnie\u0144, kt\u00f3re ma; zaproponowa\u0142 termin i drog\u0119 rejestracji. Nie jest przeciwnikiem. Jest adresatem pytania, na kt\u00f3re sam nie mo\u017ce odpowiedzie\u0107, bo odpowied\u017a le\u017cy w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej i w ustawie o refundacji, a nie w jego klinice.<\/p>\n<p>I jedno zastrze\u017cenie w drug\u0105 stron\u0119, \u017ceby proporcja by\u0142a zachowana: <b>ten sam wska\u017anik W.A.I.T. podaje, \u017ce pe\u0142n\u0105, nieograniczon\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 ma w Polsce 6 proc. nowych lek\u00f3w wobec 28 proc. w Unii.<\/b> \u201eLek jest refundowany\u201d i \u201eten pacjent go dostanie\u201d to w Polsce dwa r\u00f3\u017cne zdania. Odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy nimi jest wi\u0119ksza ni\u017c gdziekolwiek w Unii, a przypadek opisany w tym tek\u015bcie jest tej odleg\u0142o\u015bci dok\u0142adn\u0105 miar\u0105.<\/p>\n<h2>8. Co z tego wynika \u2014 pi\u0119\u0107 tez<\/h2>\n<p><b>Teza pierwsza \u2014 o punkcie odniesienia.<\/b> \u201eStandard europejski\u201d nie jest standardem, do kt\u00f3rego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107; jest \u015bredni\u0105, w kt\u00f3rej Europa Wschodnia osi\u0105ga w nowotworach g\u0142owy i szyi wyniki o po\u0142ow\u0119 gorsze od Europy P\u00f3\u0142nocnej, a Europa jako ca\u0142o\u015b\u0107 \u2014 gorsze od Stan\u00f3w Zjednoczonych, Izraela i Singapuru. W\u0142a\u015bciwym punktem odniesienia dla art. 4 ustawy o zawodach lekarza jest <b>aktualna wiedza medyczna<\/b>, a ta nie ma narodowo\u015bci ani kontynentu. Wytyczne s\u0105 jej dowodem, nie jej granic\u0105.<\/p>\n<p><b>Teza druga \u2014 o dacie.<\/b> Wiedza, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce polskiego lekarza, ma w tej grupie rozpozna\u0144 dat\u0119 2014, 2020 i czerwca 2025 r. Wiedza, do kt\u00f3rej odsy\u0142a ustawa, ma dat\u0119 ostatniej publikacji. Mi\u0119dzy tymi datami mie\u015bci si\u0119 ka\u017cde leczenie, kt\u00f3rego dzi\u015b si\u0119 odmawia z powo\u0142aniem na standard \u2014 i nikt nie ma obowi\u0105zku tej r\u00f3\u017cnicy zmniejszy\u0107. To jest luka do zamkni\u0119cia jednym zdaniem w art. 22 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej: obowi\u0105zek <b>przegl\u0105du<\/b> wytycznych w 90 dni od decyzji rejestracyjnej, z publikacj\u0105 wyniku \u2014 tak\u017ce uzasadnionego odst\u0105pienia od zmiany.<\/p>\n<p><b>Teza trzecia \u2014 o rozr\u00f3\u017cnieniu.<\/b> Odmowa zastosowania schematu przez lekarza i odmowa informacji o schemacie to dwa r\u00f3\u017cne czyny. Pierwszy jest uprawnieniem lekarza. Drugi jest naruszeniem art. 9 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta. Pacjent, kt\u00f3ry egzekwuje pierwsze, przegrywa; pacjent, kt\u00f3ry egzekwuje drugie, otrzymuje dokument \u2014 a dokument jest tym, od czego zaczyna si\u0119 ka\u017cda naprawa systemowa.<\/p>\n<p><b>Teza czwarta \u2014 o dost\u0119pie ad hoc.<\/b> Protoko\u0142y spoza Europy nie musz\u0105 by\u0107 \u201ewprowadzane\u201d; wystarczy, \u017ceby lekarz m\u00f3g\u0142 je zastosowa\u0107 na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, gdy s\u0105 zgodne z rejestracj\u0105 i z wiedz\u0105, a pacjent ma na to zgod\u0119 i finansowanie. Dzi\u015b przeszkod\u0105 nie jest prawo \u2014 jest brak produktu rozliczeniowego dla podania leku spoza wykazu w o\u015brodku publicznym i brak jednolitej praktyki dyrekcji szpitali. To jest do uregulowania zarz\u0105dzeniem Prezesa NFZ, nie ustaw\u0105.<\/p>\n<p><b>Teza pi\u0105ta \u2014 o odpowiedzialno\u015bci.<\/b> Nie ma w tej sprawie winnego. Lekarz nie mia\u0142 obowi\u0105zku zna\u0107 wytycznej, kt\u00f3rej nikt nie zaktualizowa\u0142. O\u015brodek monitoruj\u0105cy nie mia\u0142 terminu, kt\u00f3rego ustawa nie wyznaczy\u0142a. Firma nie z\u0142o\u017cy\u0142a wniosku, do kt\u00f3rego nikt jej nie zobowi\u0105za\u0142. Suma prawid\u0142owych zachowa\u0144 da\u0142a wynik, kt\u00f3rego nikt nie zaprojektowa\u0142. Tam, gdzie ko\u0144czy si\u0119 regu\u0142a, zaczyna si\u0119 cz\u0142owiek \u2014 i dlatego ten tekst nie jest aktem oskar\u017cenia, lecz opisem miejsca, w kt\u00f3rym regu\u0142y brakuje, i wskazaniem, kto mo\u017ce j\u0105 dopisa\u0107.<\/p>\n<h2>Czego ten tekst nie twierdzi<\/h2>\n<ul class=\"po-chk\">\n<li>Nie twierdzi, \u017ce komukolwiek odm\u00f3wiono leczenia \u2014 odm\u00f3wiono jednego schematu, a zaproponowano termin i drog\u0119 rejestracji.<\/li>\n<li>Nie twierdzi, \u017ce lekarz naruszy\u0142 prawo.<\/li>\n<li>Nie twierdzi, \u017ce chemioterapia przedoperacyjna jest standardem \u2014 nie jest w \u017cadnych wytycznych.<\/li>\n<li>Nie zawiera rekomendacji klinicznej ani porady prawnej.<\/li>\n<li>Nie twierdzi, \u017ce r\u00f3\u017cnica trzykrotna w stosunku zgon\u00f3w do zachorowa\u0144 jest w ca\u0142o\u015bci zas\u0142ug\u0105 lub win\u0105 onkologii \u2014 mierzy ona ca\u0142y system, od gabinetu stomatologa po o\u015brodek referencyjny.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"po-note\">\n<b class=\"t\">Pozycje niepotwierdzone \u2014 wy\u0142\u0105czone z argumentacji<\/b><\/p>\n<p><b>Data NCCN v2.2026<\/b> \u2014 ze stopki dokumentu w posiadaniu autora (05\/12\/2026); strona NCCN nie zosta\u0142a w dniu opracowania ponownie zweryfikowana. <b>Ewentualna aktualizacja wytycznych ESMO po KEYNOTE-689<\/b> \u2014 nie odnaleziono; obowi\u0105zuj\u0105ca wytyczna EHNS-ESMO-ESTRO pochodzi z 2020 r. <b>Data ewentualnej aktualizacji rozdzia\u0142u PTOK po 2014 r.<\/b> \u2014 na stronie ptok.pl nie odnaleziono nowszego dokumentu dla nowotwor\u00f3w g\u0142owy i szyi. <b>Zlecenie MZ lub rekomendacja AOTMiT dla wskazania oko\u0142ooperacyjnego<\/b> \u2014 nie odnaleziono; brak \u015bladu w \u017ar\u00f3d\u0142ach publicznych nie jest dowodem nieistnienia. <b>Wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego o prawie wyboru metody leczenia<\/b> \u2014 tezy znane wy\u0142\u0105cznie ze \u017ar\u00f3de\u0142 wt\u00f3rnych, celowo pomini\u0119te.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"po-refs\">\n<p><b>Akty prawne.<\/b> Konstytucja RP, art. 68 ust. 1\u20132 \u00b7 Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. 2026 poz. 37), art. 4, 31, 37, 38, 42 \u00b7 Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. 2024 poz. 581 ze zm.), art. 6, 9 \u00b7 Ustawa o Krajowej Sieci Onkologicznej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1208, zm. Dz.U. 2026 poz. 1007), art. 16, 22, 24, 26 \u00b7 Ustawa o \u015bwiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461), art. 20, 47d, 136 \u00b7 Ustawa o refundacji (t.j. Dz.U. 2026 poz. 253), art. 2 pkt 27, 24, 40 \u00b7 Rozporz\u0105dzenie MZ w sprawie \u015bwiadcze\u0144 gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j. Dz.U. 2023 poz. 870), \u00a7 4a \u00b7 Kodeks Etyki Lekarskiej (od 1.01.2025), art. 6.<\/p>\n<p><b>Dane.<\/b> IARC, GLOBOCAN 2024 \u2014 arkusze krajowe Polska, Izrael, Stany Zjednoczone, Singapur (gco.iarc.who.int, publikacja lipiec 2026) \u00b7 Gatta G. i wsp., <i>Prognoses and improvement for head and neck cancers diagnosed in Europe in early 2000s: the EUROCARE-5 population-based study<\/i>, Eur J Cancer 2015;51:2130\u20132143 \u00b7 Didkowska J. i wsp., <i>Cancer incidence and mortality in Poland<\/i>, Krajowy Rejestr Nowotwor\u00f3w \u00b7 American Cancer Society, <i>Survival rates for oral cavity and oropharyngeal cancer<\/i> (SEER 2015\u20132021) \u00b7 Uppaluri R. i wsp., <i>Neoadjuvant and Adjuvant Pembrolizumab in Locally Advanced Head and Neck Cancer<\/i>, N Engl J Med 2025;393:37\u201350 \u00b7 Decyzja KE z 29.10.2025 i ChPL Keytruda (EMA) \u00b7 NCCN <i>Head and Neck Cancers<\/i> v1.2026 (8.12.2025) i v2.2026; NCCN Guidelines Poland Edition v2.2025 (NIO-PIB, 12.06.2025) \u00b7 PTOK, <i>Nowotwory nab\u0142onkowe narz\u0105d\u00f3w g\u0142owy i szyi<\/i>, 7.08.2014 \u00b7 EHNS-ESMO-ESTRO Clinical Practice Guideline: SCC of the Head and Neck, 2020 \u00b7 EFPIA Patients W.A.I.T. Indicator 2025 \u00b7 OECD\/EC, <i>EU Country Cancer Profile: Poland 2025<\/i> \u00b7 Nagranie konsultacji z 7.09.2026 (transkrypcja w dokumentacji autora).<\/p>\n<p><b>Opracowania powi\u0105zane.<\/b> <i>Granica przebiega wewn\u0105trz leku<\/i> (HCPL, 13.09.2026) \u00b7 analizy prawne z 8 i 9 wrze\u015bnia 2026 r. (w dokumentacji autora).<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"po-end\">\n<p><b>Micha\u0142 P. Dybowski<\/b> \u2014 Prezes Zarz\u0105du Fundacji Healthcare Poland, CSO i Dyrektor Departamentu Zielonych Szpitali i Bezpiecze\u0144stwa Polskiej Federacji Szpitali, Lider Sekcji Piaskownic Regulacyjnych i Wsparcia Innowacji GRAI w Ministerstwie Cyfryzacji, Prezes Global Healthcare Systems Hub.<\/p>\n<p>Opracowanie analityczne Fundacji Healthcare Poland. Stan prawny i dane na 14 wrze\u015bnia 2026 r. Nie stanowi porady prawnej ani medycznej.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O tym, co znaczy \u201eaktualna wiedza medyczna\u201d, gdy wytyczne maj\u0105 dat\u0119 \u2014 i o tym, czego pacjent mo\u017ce, a czego nie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107. Opracowanie systemowe Fundacji Healthcare Poland.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[240],"tags":[],"class_list":["post-4207","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym - Healthcare Poland<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym - Healthcare Poland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O tym, co znaczy \u201eaktualna wiedza medyczna\u201d, gdy wytyczne maj\u0105 dat\u0119 \u2014 i o tym, czego pacjent mo\u017ce, a czego nie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107. Opracowanie systemowe Fundacji Healthcare Poland.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Healthcare Poland\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/healthcarepoland\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-14T13:54:03+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Healtcare Poland\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Healtcare Poland\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Healtcare Poland\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4ab1a190776a091f193ff20c9752028e\"},\"headline\":\"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym\",\"datePublished\":\"2026-09-14T13:54:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/\"},\"wordCount\":4376,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"News\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/\",\"name\":\"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym - Healthcare Poland\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-09-14T13:54:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/fundacja-z-misja-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Healthcare Poland\",\"description\":\"Promoting Poland&#039;s Healthcare\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"Healthcare Poland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/healthcarepoland.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/3.png?fit=1000%2C1000&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/healthcarepoland.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/11\\\/3.png?fit=1000%2C1000&ssl=1\",\"width\":1000,\"height\":1000,\"caption\":\"Healthcare Poland\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/healthcarepoland\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4ab1a190776a091f193ff20c9752028e\",\"name\":\"Healtcare Poland\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23292d1bacd967a6ec5b4b1d25276f4dafceb0623237ed83bd73038b0acb9c7f?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23292d1bacd967a6ec5b4b1d25276f4dafceb0623237ed83bd73038b0acb9c7f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23292d1bacd967a6ec5b4b1d25276f4dafceb0623237ed83bd73038b0acb9c7f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Healtcare Poland\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/healthcarepoland.pl\\\/pl\\\/author\\\/foundation\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym - Healthcare Poland","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym - Healthcare Poland","og_description":"O tym, co znaczy \u201eaktualna wiedza medyczna\u201d, gdy wytyczne maj\u0105 dat\u0119 \u2014 i o tym, czego pacjent mo\u017ce, a czego nie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107. Opracowanie systemowe Fundacji Healthcare Poland.","og_url":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/","og_site_name":"Healthcare Poland","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/healthcarepoland","article_published_time":"2026-09-14T13:54:03+00:00","author":"Healtcare Poland","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Healtcare Poland","Szacowany czas czytania":"22 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/"},"author":{"name":"Healtcare Poland","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#\/schema\/person\/4ab1a190776a091f193ff20c9752028e"},"headline":"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym","datePublished":"2026-09-14T13:54:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/"},"wordCount":4376,"publisher":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#organization"},"articleSection":["News"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/","url":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/","name":"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym - Healthcare Poland","isPartOf":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#website"},"datePublished":"2026-09-14T13:54:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/standard-europejski-nie-jest-standardem-swiatowym\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/fundacja-z-misja-2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Standard europejski nie jest standardem \u015bwiatowym"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/","name":"Healthcare Poland","description":"Promoting Poland&#039;s Healthcare","publisher":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#organization","name":"Healthcare Poland","url":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/healthcarepoland.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3.png?fit=1000%2C1000&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/healthcarepoland.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/3.png?fit=1000%2C1000&ssl=1","width":1000,"height":1000,"caption":"Healthcare Poland"},"image":{"@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/healthcarepoland"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/#\/schema\/person\/4ab1a190776a091f193ff20c9752028e","name":"Healtcare Poland","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23292d1bacd967a6ec5b4b1d25276f4dafceb0623237ed83bd73038b0acb9c7f?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23292d1bacd967a6ec5b4b1d25276f4dafceb0623237ed83bd73038b0acb9c7f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23292d1bacd967a6ec5b4b1d25276f4dafceb0623237ed83bd73038b0acb9c7f?s=96&d=mm&r=g","caption":"Healtcare Poland"},"url":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/author\/foundation\/"}]}},"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pfg07v-15R","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4207"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4207\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/healthcarepoland.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}