Dostępność Plus

Projekt · Dostępność Plus · Partnerstwo na rzecz dostępności

Dostępność w ochronie zdrowia jest warunkiem bezpieczeństwa pacjenta, nie dodatkiem do jakości. Pacjent, który nie może dotrzeć do rejestracji, zrozumieć komunikatu albo przekazać personelowi informacji o bólu, alergii czy zgodzie na zabieg, jest pacjentem narażonym na błąd. Healthcare Poland wspiera placówki w przejściu od deklaracji dostępności do mierzalnej praktyki: od analizy luk i audytu, przez szkolenia personelu, po system zarządzania dostępnością, który zostaje w placówce.

architektonicznacyfrowa (WCAG)informacyjno-komunikacyjnaorganizacyjna

Skąd ten projekt: deklaracja z 2 kwietnia 2025 r.

2 kwietnia 2025 r., podczas spotkania sygnatariuszy w siedzibie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Fundacja Healthcare Poland przystąpiła do Partnerstwa na rzecz dostępności — inicjatywy towarzyszącej rządowemu programowi Dostępność Plus. Przystąpienie polega na podpisaniu Deklaracji Partnerstwa i dokonaniu wpisu do Księgi Partnerstwa przez osobę upoważnioną do reprezentacji podmiotu. Deklarację w imieniu Fundacji złożył Prezes Zarządu Michał P. Dybowski, przy wsparciu Andrzeja Byszewskiego, Członka Rady Fundacji ds. Dostępności.

Od tego momentu dostępność jest w Fundacji stałym obszarem pracy, a nie jednorazowym zobowiązaniem. Jako sygnatariusz uczestniczymy w spotkaniach Partnerstwa i w konsultacjach prowadzonych przez Wydział Dostępności MFiPR. Po spotkaniu sygnatariuszy z 2 marca 2026 r. Centrum Audytu i Certyfikacji HCPL opracowało stanowisko o barierach systemowych we wdrażaniu dostępności — na podstawie doświadczeń osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin oraz obserwacji z pracy audytorskiej.

Michał P. Dybowski, Prezes Zarządu Fundacji Healthcare Poland, wpisuje się do Księgi Partnerstwa. Za nim ekran z napisem: Spotkanie Sygnatariuszy Partnerstwa na rzecz dostępności, MFiPR, 2 kwietnia 2025 roku.Michał P. Dybowski podpisuje Księgę Partnerstwa na rzecz dostępności przy stole w sali Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej; obok siedzi uśmiechnięty uczestnik spotkania, w tle roll-up ministerstwa.
2 kwietnia 2025 r., Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej: wpis Fundacji Healthcare Poland do Księgi Partnerstwa na rzecz dostępności.
AB
Andrzej Byszewski
Członek Rady Fundacji Healthcare Poland ds. Dostępności
Wspiera Fundację w Partnerstwie na rzecz dostępności i w społeczności „Przyjaciele Dostępności”; łączy perspektywę dostępności z cyberbezpieczeństwem.
andrzej.byszewski@healthcarepoland.pl

Co w nim robimy

Pracujemy w czterech wymiarach dostępności, które wynikają z ustawy z 19 lipca 2019 r. i ze Standardów Dostępności Ministerstwa Zdrowia. Każdy wymiar ma inne źródło obowiązku, inne narzędzia oceny i inny zakres odpowiedzialności — dlatego rozdzielamy je w audycie i w planie poprawy.

Cztery wymiary dostępności placówki medycznejArchitektoniczna, cyfrowa, informacyjno-komunikacyjna i organizacyjna — każda z przykładami obszarów audytu. Architektonicznawejścia i ciągikomunikacyjneoznaczenia, toaletyewakuacja osób zeszczególnymi potrzebami Cyfrowastrona www i BIPe-rejestracja, portalWCAG 2.1 AA / 2.2deklaracja dostępności Informacyjno-komunikacyjnaPJM, pętle indukcyjnetekst łatwy (ETR)komunikacjaalternatywna (AAC) Organizacyjnaprocedury obsługikompetencje personelukoordynator dostępnościraport do BIP
Cztery wymiary, które oceniamy osobno w audycie i łączymy w jednym planie poprawy dostępności.
Analiza lukPorównujemy stan placówki z wymaganiami ustawy o zapewnianiu dostępności, ustawy o dostępności cyfrowej, Standardów Dostępności MZ, a dla kanałów konsumenckich podmiotów prywatnych — z wymaganiami European Accessibility Act. Wynikiem jest lista luk z priorytetami, kosztami i terminami.
Audyty przygotowujące pod WCAGAudyt strony www, BIP, e-rejestracji i portalu pacjenta wobec WCAG 2.1 AA (norma EN 301 549), z odniesieniem do WCAG 2.2; weryfikacja deklaracji dostępności; lista poprawek dla wykonawcy strony i test po wdrożeniu.
Szkolenia personeluProgramy dla personelu medycznego i pierwszego kontaktu: komunikacja alternatywna (AAC), pacjent geriatryczny i z otępieniem, obsługa osoby ze szczególnymi potrzebami w rejestracji, na SOR i na oddziale.
System zarządzania dostępnościąRejestr barier, wniosków i działań naprawczych przekazywany placówce po audycie, z cyklem audytu wewnętrznego — tak, by raport o stanie zapewniania dostępności miał rzetelną podstawę.
Cykl pracy z placówkąPięć etapów: analiza luk, audyt, szkolenie, system i raport, pomiar efektu. Analiza luk Audyt Szkolenie Systemi raport Pomiarefektu
Program rozliczamy z efektu, nie z faktu przeprowadzenia: pomiar bazowy, wdrożenie, ponowny pomiar i decyzja o korektach.

Projekty realizowane obecnie w ramach programu

Pacjent komunikujący się ruchem oczu i mruganiem — szkolenie AAC dla szpitali w realizacji

Warsztat dla lekarzy, pielęgniarek, ratowników, personelu triage i rejestracji, przygotowujący do obsługi pacjenta, który porozumiewa się wyłącznie ruchem oczu lub mruganiem — np. w zespole zamknięcia, zaawansowanych chorobach nerwowo-mięśniowych czy po udarze. Uczy, jak w kilka minut ustalić z pacjentem kod komunikacyjny, uzyskać krytyczne informacje medyczne (ból, alergie, zgody) i nie mówić „ponad głową” pacjenta.

Wyróżnikiem programu jest współprowadzenie szkolenia z ekspertem przez doświadczenie, który sam komunikuje się wyłącznie mruganiem. Forma online (8 h) pozwala mu prowadzić zajęcia bez transportu medycznego. Program jest przygotowywany do realizacji w podmiocie szpitalnym działającym w czterech lokalizacjach; koordynację operacyjną na miejscu prowadzi Agata Sawicka.

Komunikacja w rejestracji: pacjent geriatryczny i z otępieniem w realizacji

Kurs certyfikowany dla rejestratorek, sekretarek medycznych i personelu infolinii: 31 godzin w dwóch fazach — 16 h wykładu grupowego i 15 h warsztatu indywidualnego 1:1 z każdym kursantem. Obejmuje tempo i język podmiotowy, eliminację mowy infantylizującej, walidację emocji, metodę teach-back, rozmowę telefoniczną, deeskalację, pracę z opiekunem oraz RODO przy ladzie.

Program realizuje wprost obszar komunikacyjny i organizacyjny Standardów Dostępności MZ. Mierzymy go wskaźnikami: nieobecności pacjentów geriatrycznych, skargi na komunikację w rejestracji, incydenty w poczekalni, ankieta doświadczenia pacjenta i opiekuna, ocena kompetencji przed i po.

Szkolenia z dostępności finansowane w 100% — ścieżka z IZOB aktywna

Wspólnie z Grzegorzem Pieckiem, Prezesem Zarządu Związku Pracodawców „Inicjatywa Zielonej Odpowiedzialności Biznesu” (IZOB), udostępniamy placówkom mechanizm finansowania obu powyższych szkoleń w ramach projektu FERS „Instytut Dostępności – szkolenia i doradztwo dla firm” (nr FERS.01.03-IP.09-0002/24, Akademia Dostępności, realizacja do 31.12.2027). Udział jest finansowany w 100% w formule pomocy de minimis, po weryfikacji dokumentów i podpisaniu umowy wsparcia. Zakres — AAC albo komunikacja z pacjentem geriatrycznym i z otępieniem — placówka wybiera dopiero po podpisaniu umowy.

Healthcare Poland pełni rolę kuratora merytorycznego i wspiera szpitale w przygotowaniu dokumentacji zgłoszeniowej. Operatorem projektu jest Instytut ADN wraz z Fundacją Kultury bez Barier.

Audyty przygotowujące pod WCAG i analizy luk usługa

Audyty dostępności cyfrowej stron internetowych, BIP, e-rejestracji i portali pacjenta prowadzi zespół Centrum Jakości, Audytu i Certyfikacji HCPL pod kierunkiem Piotra Welenca. Audyt łączy testy automatyczne z ręczną weryfikacją kryteriów sukcesu WCAG, obejmuje deklarację dostępności i kończy się listą poprawek dla wykonawcy strony oraz testem po wdrożeniu.

Analiza luk wyprzedza audyt: pokazuje, które obowiązki placówka już spełnia, których nie, i czego nie obejmuje żadne pojedyncze działanie. Dla szpitali prywatnych z cyfrową rejestracją, płatnościami online lub portalem pacjenta analizujemy też wymagania European Accessibility Act — sama usługa lecznicza co do zasady nie jest nim objęta, ale kanały cyfrowe i konsumenckie placówki mogą być.

Program 40 h „Dostępność w ochronie zdrowia” i model audytu przez szkolenie w przygotowaniu

Dziesięciomodułowy program opracowany przez Centrum Audytu i Certyfikacji HCPL obejmuje ramy prawne, audyt architektoniczny, cyfrowy i informacyjno-komunikacyjny oraz plan poprawy dostępności. W modelu dla dużych podmiotów zespół placówki uczy się metodyki audytu, wykonując pod nadzorem ekspertów HCPL realny audyt własnej placówki — na wyjściu placówka otrzymuje gotowy audyt, plan poprawy stanowiący podstawę ustawowego raportu i system do dalszego zarządzania dostępnością. Model jest przygotowywany z myślą o skali wojewódzkiej.

Dostępna Ścieżka Pacjenta — koncept z LifeOnWheelz koncept

Protokół organizacyjny prowadzenia pacjenta ze szczególnymi potrzebami przez całą ścieżkę szpitalną — od rejestracji, przez triage i hospitalizację, po wypis. Obejmuje kwestionariusz potrzeb przed przyjęciem, profil dostępności pacjenta w dokumentacji, protokół komunikacji adaptowanej, rolę Koordynatora Dostępności Pacjenta i wypis w tekście łatwym do czytania. Koncept powstał we współpracy z LifeOnWheelz jako ko-projektantem — zgodnie z zasadą „nic o nas bez nas” — z myślą o Inkubatorze Innowacji Społecznych Wielkich Jutra „Dostępność+” i pilotażu w szpitalach sieci PFSz.

Szkolenia z dostępności a akredytacja CMJ w analizie

Szpitale pytają, czy szkolenia z komunikacji z pacjentem mogą zostać wykorzystane w procesie akredytacji Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Piotr Welenc ocenia, jak programy AAC i komunikacji z pacjentem z otępieniem wpisują się w standardy akredytacyjne dotyczące komunikacji z pacjentem — tak, by praca nad dostępnością jednocześnie przygotowywała placówkę do akredytacji.

Kobieta i mężczyzna na wózku elektrycznym podają sobie ręce przy stole z otwartą Księgą Partnerstwa; w tle slajd spotkania sygnatariuszy i roll-up MFiPR.
Podpisy do Księgi Partnerstwa składane przez kolejnych sygnatariuszy podczas tego samego spotkania.

Jak działamy i co dajemy od siebie

  • Głos adresata od początku. Programy projektujemy i prowadzimy z osobami, których dotyczą — ekspertami przez doświadczenie — a nie tylko dla nich.
  • Metodyka, która zostaje w placówce. Po audycie przekazujemy rejestr barier i system zarządzania dostępnością, a zespół placówki potrafi go prowadzić samodzielnie.
  • Połączenie z finansowaniem. Wskazujemy ścieżki, które nie obciążają budżetu szpitala: pomoc de minimis, projekty FERS, instrumenty Dostępność Plus dla zdrowia. Uczciwie mówimy, że de minimis zużywa limit pomocy publicznej podmiotu (300 000 EUR w okresie 3 lat).
  • Rozdzielanie reżimów prawnych. Dostępność i cyberbezpieczeństwo (KSC) to odrębne obowiązki o innych podstawach i częstotliwościach — nie łączymy ich w jednej ofercie ani jednym rozliczeniu.
  • Skala sieci. Rozwiązania sprawdzone w pilotażu udostępniamy szpitalom Polskiej Federacji Szpitali — ponad 250 szpitalom bezpośrednio zrzeszonym i ok. 520 podmiotom osiąganym wraz z organizacjami regionalnymi.
  • Pomiar zamiast deklaracji. Każdy program ma wskaźniki efektu i cykl: pomiar, decyzja, wdrożenie, rozliczenie.

Otoczenie eksperckie

Andrzej ByszewskiCzłonek Rady Fundacji ds. Dostępności — Partnerstwo na rzecz dostępności, społeczność „Przyjaciele Dostępności”.
Agata SawickaDyrektor Departamentu Systemu Opieki Zdrowotnej HCPL — prowadzenie projektów szkoleniowych w szpitalach, współprowadzenie szkoleń AAC.
Piotr WelencDyrektor Centrum Jakości, Audytu i Certyfikacji HCPL — audyty dostępności cyfrowej (WCAG), deklaracje dostępności, akredytacja CMJ.
Michał P. DybowskiPrezes Zarządu HCPL — sygnatariusz Deklaracji Partnerstwa, relacja z MFiPR i siecią PFSz.
IZOB — Grzegorz PiecekZwiązek Pracodawców „Inicjatywa Zielonej Odpowiedzialności Biznesu” — ścieżka finansowania szkoleń przez Akademię Dostępności.
LifeOnWheelzKo-projektant Dostępnej Ścieżki Pacjenta — perspektywa osób z niepełnosprawnością ruchową i sprzężoną.
Instytut ADN i Fundacja Kultury bez BarierOperator projektu FERS „Instytut Dostępności – szkolenia i doradztwo dla firm”.
MFiPR — Wydział DostępnościKoordynator Partnerstwa na rzecz dostępności i programu Dostępność Plus.
Zdjęcie grupowe dziesięciu uczestników spotkania przed ścianką z logo Partnerstwa na rzecz dostępności; w centrum siedzi mężczyzna na wózku, obok stoi kobieta z teczką z napisem Dostępność.
Sygnatariusze i goście spotkania Partnerstwa na rzecz dostępności, MFiPR, 2 kwietnia 2025 r.

Podstawy prawne i standardy

  • Ustawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami — dostępność architektoniczna, cyfrowa i informacyjno-komunikacyjna, koordynator ds. dostępności, raport o stanie zapewniania dostępności.
  • Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych — WCAG 2.1 AA, deklaracja dostępności.
  • Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (wdrożenie dyrektywy (UE) 2019/882 — European Accessibility Act), stosowana od 28 czerwca 2025 r.
  • Standardy Dostępności Ministerstwa Zdrowia dla szpitali i podstawowej opieki zdrowotnej (Dostępność Plus dla zdrowia).
  • WCAG 2.2 — rekomendacja W3C z 5 października 2023 r.; norma EN 301 549; ISO 21542:2021 (dostępność środowiska zbudowanego).
  • Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami — art. 9 (dostępność), art. 21 (dostęp do informacji), art. 25 (zdrowie).
Statusy projektów opisują stan na wrzesień 2026 r. Szpitale objęte pilotażami nie są wymieniane z nazwy do czasu zakończenia prac i zgody placówek.

Chcesz sprawdzić dostępność swojej placówki albo skierować personel na szkolenie finansowane w 100%?
Napisz: global@healthcarepoland.pl · tel. +48 787 000 827