16 października 2026 r. Zgromadzenie Członków Digital Commons EDIC poparło kandydaturę Polski. Od 1 stycznia 2027 r. będziemy pełnoprawnym członkiem europejskiego konsorcjum, które wspólnie rozwija, wdraża i utrzymuje otwarte technologie dla sektora publicznego. Polskę będzie reprezentować Ministerstwo Cyfryzacji.
Na pierwszy rzut oka to wiadomość dla administracji i branży IT. Z perspektywy ochrony zdrowia to jednak jedna z ważniejszych decyzji tej jesieni — bo dotyka problemów, z którymi polskie szpitale mierzą się codziennie.
Czym jest Digital Commons EDIC
EDIC (European Digital Infrastructure Consortium) to unijna forma prawna, w której państwa członkowskie wspólnie realizują projekty cyfrowe o znaczeniu europejskim. Digital Commons EDIC skupia się na „cyfrowych dobrach wspólnych” — przede wszystkim oprogramowaniu open source — z których mogą korzystać różne instytucje. Pełnoprawnymi członkami są m.in. Niderlandy, Niemcy, Francja, Luksemburg i Włochy; Polska dotąd uczestniczyła jako obserwator.
Według Ministerstwa Cyfryzacji członkostwo daje Polsce wpływ na kierunki rozwoju konsorcjum, łatwiejszy dostęp administracji do sprawdzonych rozwiązań, współpracę przy ich wdrażaniu i utrzymaniu oraz nowe szanse dla polskiego sektora ICT.
Problem, który zna każdy dyrektor szpitala
Polskie szpitale funkcjonują w modelu, w którym każdy podmiot kupuje, integruje i utrzymuje swoje systemy niemal samodzielnie. Skutki są przewidywalne:
- uzależnienie od dostawców — zmiana systemu jest kosztowna i ryzykowna, więc często w ogóle się nie odbywa;
- wysokie koszty utrzymania — te same funkcje są kupowane i serwisowane setki razy;
- trudna wymiana danych — między szpitalami, z POZ, z systemami krajowymi;
- rosnące wymagania bezpieczeństwa — którym mniejsze placówki nie są w stanie sprostać w pojedynkę.
Jednocześnie rośnie presja regulacyjna. Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Rozporządzenie o Europejskiej Przestrzeni Danych Dotyczących Zdrowia (EHDS) będzie stosowane od 26 marca 2027 r., a w kolejnych latach obejmie transgraniczną wymianę kart pacjenta i e-recept, a następnie wyników badań, obrazowania i kart wypisowych. Do tego dochodzą wymagania AI Act wobec systemów sztucznej inteligencji stosowanych w medycynie.
Co zmienia logika cyfrowych dóbr wspólnych
Digital Commons EDIC opiera się na prostym założeniu: część technologii lepiej zbudować raz — wspólnie i otwarcie — niż kupować wielokrotnie w zamkniętej formie. W ochronie zdrowia widzimy co najmniej cztery obszary, w których ta logika ma szczególny sens.
1. Interoperacyjność i EHDS
Otwarte komponenty wymiany danych, implementacje referencyjne standardów i narzędzia walidacyjne mogą obniżyć koszt dostosowania systemów do EHDS dla wszystkich placówek naraz — zamiast płacić za to samo w każdym szpitalu osobno.
2. Cyberbezpieczeństwo szpitali
Wspólnie utrzymywane narzędzia ochrony, monitorowania i reagowania na incydenty dają mniejszym placówkom dostęp do poziomu zabezpieczeń, na który samodzielnie nie mogłyby sobie pozwolić.
3. Bezpieczne AI w medycynie
Otwarte narzędzia do oceny, testowania i dokumentowania systemów AI — zgodnie z wymaganiami AI Act — mogą stać się wspólną infrastrukturą zaufania, zamiast być budowane od nowa przez każdy szpital i każdego dostawcę.
4. Otwarte systemy dla placówek
Rozwiązania, które szpital może wdrożyć, rozwijać i utrzymywać bez zamknięcia u jednego dostawcy — z jawnym kodem, otwartą licencją i przejrzystymi zasadami rozwoju.
Gdzie jest Fundacja Healthcare Poland
To kierunek, w którym pracujemy od początku. Jesteśmy polskim partnerem projektu HeliX finansowanego w ramach programu Horizon Europe (Grant Agreement nr 101228287), poświęconego m.in. interoperacyjności i wykorzystaniu danych zdrowotnych w duchu EHDS. Rozwijamy otwarte rozwiązania dla szpitali, pracujemy nad cyberbezpieczeństwem placówek medycznych i nad bezpiecznym, zgodnym z prawem wdrażaniem AI w ochronie zdrowia.
Robimy to razem z Polską Federacją Szpitali, bo to szpitale członkowskie najlepiej wiedzą, czego naprawdę potrzebują — i to do nich powinny trafiać korzyści z europejskiej współpracy.
Czego Digital Commons EDIC nie zmienia
Rzetelność wymaga jasnego zastrzeżenia. Przystąpienie Polski do konsorcjum nie zastępuje regulacji, które obowiązują systemy w ochronie zdrowia: integracji z platformą P1, wymogów cyberbezpieczeństwa, ochrony danych osobowych, przyszłych wymagań EHDS wobec systemów dokumentacji medycznej czy przepisów o wyrobach medycznych. Każde rozwiązanie wdrażane w szpitalu musi je spełnić niezależnie od tego, czy jest otwarte.
Digital Commons EDIC tworzy natomiast ramę, w której otwarte i wspólne rozwiązania przestają być niszą, a stają się kierunkiem polityki publicznej. To ważna zmiana perspektywy dla całego sektora.
Co proponujemy
Uważamy, że ochrona zdrowia powinna być jednym z obszarów polskiego udziału w Digital Commons EDIC. Deklarujemy gotowość do współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji i Ministerstwem Zdrowia przy:
- zidentyfikowaniu potrzeb szpitali, które warto adresować wspólnymi, otwartymi rozwiązaniami;
- wskazaniu istniejących inicjatyw — w tym projektów europejskich — które mogą wnieść wartość do polskiego portfela;
- przygotowaniu sektora do korzystania z tych rozwiązań: od wymagań, przez pilotaże, po wdrożenia w szpitalach członkowskich PFSz.
Porozmawiajmy na IGF Polska 2026
O tym, jak otwartość, interoperacyjność i bezpieczeństwo łączą się w ochronie zdrowia, będziemy mówić 20 października 2026 r. o 9:00 na Szczycie Cyfrowym IGF Polska 2026 (Sala Senatu), w sesji Fundacji Healthcare Poland „Cyfrowa tarcza zdrowia”. Zapraszamy.
Źródło informacji o przystąpieniu Polski: komunikat Ministerstwa Cyfryzacji, 16.10.2026.
Materiał ma charakter informacyjny i wyraża stanowisko Fundacji Healthcare Poland. Nie stanowi komunikatu ani stanowiska Ministerstwa Cyfryzacji, Ministerstwa Zdrowia ani Digital Commons EDIC. Stan na 19 października 2026 r.
Fundacja Healthcare Poland | Polska Federacja Szpitali
Dodaj komentarz