Statut w działaniu: jak projekty Fundacji Healthcare Poland wypełniają cele statutowe

Trzy lata mandatu, dwadzieścia siedem obszarów działania, jedna miara: czy to, co robimy, wypełnia cele, które zapisaliśmy w Statucie.

StreszczenieTrzy lata mandatu

27 października 2026 r. mijają trzy lata od wpisu Fundacji Healthcare Poland do Krajowego Rejestru Sądowego. Bilans tego okresu wskazuje, że Fundacja realizuje wszystkie trzy cele Statutu, z wyraźną dominacją celu trzeciego — jakości ochrony zdrowia i wartości dla pacjenta.

Analiza obejmuje 27 obszarów działania wyodrębnionych z rejestru projektów Fundacji i przypisanych do celów (§ 4) oraz środków (§ 5) Statutu. Cel jakościowy (C3) występuje w 24 z nich, promocja międzynarodowa (C1) w 7, budowa marki z priorytetem Trójmorza (C2) w 4. Czternaście obszarów jest w realizacji i ma udokumentowane rezultaty, jedenaście pozostaje w przygotowaniu, a dwa zamknięte przedsięwzięcia zrealizowano w całości.

Rysunek 1. Dwadzieścia siedem obszarów w trzech stanachKażdy kafel to obszar działania przypisany do celów i środków Statutu

Do najważniejszych udokumentowanych faktów należą:

• umowa grantowa projektu HeliX z 29 lipca 2025 r., w którym Fundacja jest jedynym partnerem z Polski i prowadzi zadanie zgodności regulacyjnej;
• Koalicja CyberC4HE, działająca z inicjatywy Fundacji od 29 maja 2024 r.;
• wystąpienie Prezesa Fundacji w Parlamencie Europejskim (17 marca 2026 r.) w sprawie opieki transgranicznej;
• porozumienie „Healthcare Poland Janusz Korczak with Sheba”, podpisane 6 października 2026 r. w Sheba Medical Center (Tel HaShomer);
• akt powołania Związku Pracodawców Opieki Koordynowanej z 24 września 2026 r., którego inicjatorem jest Fundacja;
• decyzja o utworzeniu Centrum Mediacji, Koncyliacji i Arbitrażu z 3 października 2026 r.;
• uruchomienie usług przygotowania polskich placówek do akredytacji międzynarodowej (wrzesień 2026 r.).

Teza artykułu jest dwojaka. Szeroki zakres działań Fundacji — od cyberbezpieczeństwa po badania kliniczne — nie oznacza odejścia od Statutu, lecz konsekwentną wykładnię pojęcia „szeroko rozumianej jakości”. Zarazem pełne wykorzystanie mandatu wymaga rozwoju tam, gdzie Statut mówi najkonkretniej: w wymiarze Trójmorza i turystyki medycznej (§ 4) oraz w instrumentach, po które Fundacja dotąd nie sięgnęła, takich jak program stypendialny i własna seria wydawnicza (§ 5). Wskazanie tych obszarów jest elementem rzetelnej sprawozdawczości, a nie stwierdzeniem naruszenia Statutu.

Część IMandat statutowy: trzy cele, dziesięć środków, jedna odpowiedzialność

Statut Fundacji Healthcare Poland, obowiązujący od 22 sierpnia 2023 r., wyznacza trzy cele (§ 4) i dziesięć środków ich realizacji (§ 5). Każdy projekt Fundacji podlega ocenie wobec tej normy, a nie wobec intencji jego autorów.

Fundację ustanowili aktem notarialnym z 22 sierpnia 2023 r. Michał P. Dybowski i Jarosław J. Fedorowski. Podstawę jej działania tworzą ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach, ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Fundacja została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 27 października 2023 r. pod numerem 0001066269, ma siedzibę w Warszawie i — zgodnie z § 3 ust. 2 Statutu — podlega nadzorowi właściwego ministra.

Trzy cele: substancja i jej projekcja

Cele nie są równoległymi deklaracjami, lecz łańcuchem. C3 dostarcza substancji, a C1 i C2 nadają jej zasięg i trwałość. Marka bez jakości byłaby obietnicą bez pokrycia; jakość bez promocji pozostałaby niewidoczna dla partnerów, pacjentów i inwestorów.

Rysunek 2. Cele § 4 jako łańcuch, nie listaC3 dostarcza substancji, C1 i C2 nadają jej zasięg i trwałość

Zwrot „szeroko rozumiana jakość” jest kluczem interpretacyjnym całego mandatu. Współczesna nauka o systemach zdrowia nie ogranicza jakości do skuteczności klinicznej: obejmuje ona także bezpieczeństwo, orientację na człowieka, terminowość, równość dostępu, integrację i efektywność opieki (WHO, OECD i Bank Światowy, 2018). Formuła opieki „opartej na wartości dla pacjenta” odwołuje się zaś do paradygmatu value-based healthcare, w którym miarą jest wynik zdrowotny osiągnięty w relacji do nakładu (M. E. Porter, 2010).

W tej wykładni mieszczą się bezpieczeństwo cyfrowe i odporność kryzysowa szpitala, kompetencje kadr, dostęp do terapii, jakość zarządzania oraz pozasądowe rozwiązywanie sporów medycznych. Wykładnia ta nie ma charakteru rozszerzającego; odczytuje normę zgodnie ze stanem wiedzy, w którym jakość jest właściwością całego systemu, a nie pojedynczej procedury.

Dziesięć środków i klauzula wsparcia

Uzupełnia je § 6: Fundacja może wspierać działalność innych osób i instytucji zbieżną z jej celami. To podstawa partnerstw, w których Fundacja nie jest wykonawcą, lecz katalizatorem.

Instrumenty ustrojowe

Statut daje także narzędzia organizacyjne, bez których szeroki program nie byłby wykonalny:

• § 2 ust. 2 — działalność poza granicami Rzeczypospolitej „w zakresie niezbędnym dla właściwego realizowania celów”;
• § 2 ust. 3 — prawo powoływania jednostek podległych;
• § 2 ust. 4 — członkostwo w krajowych i zagranicznych organizacjach, stowarzyszeniach, klastrach i fundacjach;
• § 3 ust. 3 — ustanawianie odznak i tytułów honorowych oraz przyznawanie nagród;
• § 13 — działalność gospodarcza służąca wyłącznie celom statutowym, w zakresie m.in. doradztwa, badań i prac rozwojowych, edukacji, działalności wydawniczej i kongresowej, usług IT oraz praktyki lekarskiej.

Ład odpowiedzialności

Zarząd „odpowiada przed Fundatorem za realizację celów statutowych Fundacji oraz za prawidłowość i celowość (racjonalność) działań podejmowanych przez Fundację” i sporządza roczne sprawozdania (§ 16). Rada Fundacji — organ wsparcia merytorycznego (§ 18) — opiniuje na wniosek Zarządu projekty badań naukowych, publikacji i programów edukacyjnych oraz reprezentuje Fundację naukowo na forum publicznym (§ 19).

Bezpieczniki integralności zawierają § 10 i § 11 Statutu, które wykluczają preferencyjne traktowanie członków organów, pracowników i osób im bliskich. Wreszcie § 23 ust. 1 przewiduje likwidację Fundacji w razie osiągnięcia celów lub ich dezaktualizacji. Cele statutowe są więc miarą racji istnienia Fundacji.

Część IIMetoda: jak badamy zgodność projektu ze Statutem

Zgodność projektu ze Statutem oceniamy trójstopniowym testem: celowości, instrumentu i dowodu. Projekt wypełnia mandat dopiero wtedy, gdy przechodzi wszystkie trzy próby.

Rysunek 3. Test trójstopniowyProjekt wypełnia mandat dopiero po przejściu trzech prób

1. Test celowości — czy projekt służy któremuś z celów § 4: promocji (C1), marce z priorytetem Trójmorza (C2) lub jakości i wartości dla pacjenta (C3)?
2. Test instrumentu — czy posługuje się środkiem z § 5 (Ś1–Ś10) albo instrumentem ustrojowym z § 2, § 6 lub § 13?
3. Test dowodu — czy istnieje fakt z datą: podpisane porozumienie, odbyte wydarzenie, wydana publikacja, przyjęta decyzja? Bez niego mamy do czynienia z zamiarem, nie z wykonaniem.

Skala stanu ma trzy stopnie: zrealizowane (rezultat zamknięty), w realizacji (udokumentowane rezultaty cząstkowe, prace trwają) i w przygotowaniu (koncepcja, oferta, rozmowy). Odróżniamy też zdolność od wykonania. Standard, oferta czy powołana jednostka to zdolność; usługa wykonana dla placówki to wykonanie. Za rezultat cząstkowy uznajemy także artefakt techniczny wytworzony w projekcie, na przykład demonstrator.

Podstawą faktograficzną jest dokumentacja Fundacji według stanu na 27 października 2026 r.: rejestr projektów (59 pozycji), mapa wiedzy, karty strumieni wartości zatwierdzone 19 października 2026 r., rejestr uchwał Zarządu oraz dokumentacja projektów. Dane rejestrowe sprawdzono w źródłach publicznych. Z 59 pozycji wyodrębniono 27 obszarów: projekty tożsame tematycznie połączono, a inicjatywy innych podmiotów oraz role pełnione osobiście przez członków organów pominięto.

Część IIIChronologia: od aktu fundacyjnego do trzeciej rocznicy wpisu

Droga Fundacji układa się w cztery etapy: ustanowienie (2023), pierwsze inicjatywy (2024), wejście w projekty europejskie i partnerstwa (2025) oraz instytucjonalizację (2026). Najgęstszy jest rok 2026, w którym powstała struktura departamentów i zatwierdzono dwanaście strumieni wartości.

Rysunek 4. Trzy lata w czternastu punktachWybrane zdarzenia potwierdzone dokumentami, 2023–2026

Tabela obejmuje zdarzenia potwierdzone dokumentami. Ostatnia kolumna wskazuje cel lub środek Statutu, któremu zdarzenie służy.

Część IVJakość opieki i wartość dla pacjenta

Cel trzeci (C3) jest rdzeniem działalności: obsługuje go 24 z 27 obszarów. Ta część dotyczy jakości organizacji, praw pacjenta i ciągłości opieki; technologie, kadry i bezpieczeństwo omówiono w częściach V, VI i VIII.

Jakość, którą można sprawdzić: audyt i standard TQAMS

Centrum Jakości, Audytu i Certyfikacji (CAC HCPL) przekłada „szeroko rozumianą jakość” na usługę: jeden audyt zamiast kilku równoległych ścieżek zgodności. Pierwszą udokumentowaną realizacją był audyt jakości przeprowadzony w 2025 r. w szpitalu rehabilitacyjnym według metodyki TQAMS. Wersję 1.0 standardu TQAMS ukończono w marcu 2026 r., a w sierpniu 2026 r. zaktualizowano; formalne zatwierdzenie nastąpi po pilotażu w kilku placówkach. Statutowo to przede wszystkim C3, realizowane przez Ś3 i Ś5; wymiar C2 polega na tym, że sprawdzalny standard jakości staje się nośnikiem międzynarodowej marki polskiej ochrony zdrowia.

Przygotowanie do akredytacji międzynarodowej

Drugim filarem jest przygotowanie placówek do akredytacji międzynarodowej. Od września 2026 r. Fundacja oferuje analizę luk wobec wymagań akredytacyjnych i symulację wizyty akredytacyjnej, dzięki czemu placówka nie musi budować własnego zespołu przygotowawczego. W październiku 2026 r. Fundacja zawarła międzynarodową umowę, która określa jej rolę w przygotowaniu szpitali członkowskich Polskiej Federacji Szpitali do akredytacji Joint Commission International. Fundacja przygotowuje placówki, ale ich nie akredytuje: decyzje akredytacyjne pozostają wyłącznie w gestii jednostki akredytującej. Statutowo to C3 i C2 — międzynarodowy standard staje się częścią polskiej marki zaufania — realizowane przez Ś5 i Ś10.

Pozasądowe rozwiązywanie sporów: Centrum Mediacji, Koncyliacji i Arbitrażu

3 października 2026 r. Zarząd zdecydował o utworzeniu Centrum Mediacji, Koncyliacji i Arbitrażu wraz z Sądem Arbitrażowym w strukturze Departamentu Legal & Compliance. Centrum ma zamykać spory inaczej niż wyrokiem albo milczeniem, a zdarzenie niepożądane zachowywać jako materiał do nauki, zgodnie z zasadami Just Culture. Podstawą ustrojową jest § 2 ust. 3 Statutu. Do czasu przyjęcia regulaminów i listy arbitrów (IV kwartał 2026 r.) Fundacja nie zawiera umów z klauzulą Centrum.

Pacjent wobec terapii niedostępnej

Fundacja opracowała mapę legalnych ścieżek dostępu do terapii niedostępnych w rutynowym leczeniu — od importu docelowego, przez eksperyment leczniczy, po opiekę transgraniczną. 28 kwietnia 2026 r. zajęła publiczne stanowisko w sprawie dostępu do innowacyjnej terapii w kazusie opolskim. To bezpośrednia realizacja „wartości dla pacjenta” (C3) przez działania informacyjne (Ś5, Ś6) i dialog z władzami (Ś9).

Ciągłość opieki: ZPOK, ZOL/ZPO, Longevity 360

24 września 2026 r. podpisano akt powołania Związku Pracodawców Opieki Koordynowanej (ZPOK). Inicjatorem jest Fundacja, przy współudziale PFSz, Krajowej Izby Domów Opieki i innych organizacji branżowych. Związek ma reprezentować wobec Ministerstwa Zdrowia i NFZ pracodawców opieki koordynowanej, którzy dotąd nie mieli odrębnej reprezentacji; kolejnym krokiem jest jego rejestracja.

Równolegle Fundacja pełni rolę sekretariatu koalicji na rzecz zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych (ZOL/ZPO), tworzonej z Krajową Izbą Domów Opieki i PFSz. Koalicja skierowała apel do Minister Zdrowia (maj 2026 r.) i stanowisko wobec projektu regulacji (24.06.2026), a 22 października 2026 r. współorganizowała webinar o technologiach w opiece długoterminowej z udziałem dostawców zagranicznych.

Centrum Długowieczności Longevity 360 ma gotową architekturę programu dla pracodawców ochrony zdrowia; pilotaż czeka na pierwszych partnerów, więc obszar pozostaje w fazie przygotowania.

Dostępność jako miara jakości

Fundacja jest sygnatariuszem Partnerstwa na rzecz dostępności w programie Dostępność Plus Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Komponent prowadzi członek Rady Fundacji ds. dostępności, a Akademia HCPL oferuje kurs „Dostępność”. Dostępność jest tu warunkiem jakości, a nie dodatkiem do niej.

Część VInnowacje, dane i badania

W tej domenie Fundacja zbudowała przede wszystkim zdolność: standardy, modele i struktury, które mają podnosić jakość decyzji o technologii w szpitalu (C3). Najdalej posunięte są prace Departamentu Badań Klinicznych i otwartego systemu informacyjnego; Living Lab pozostaje w przygotowaniu.

Departament Badań Klinicznych

Departament utworzony 8 maja 2026 r., kierowany przez farm. Klaudiusza Gajewskiego, prowadzi systematyczny monitoring badań klinicznych w unijnym systemie CTIS. Pierwszym obszarem monitoringu są mięsaki: w czerwcu 2026 r. zestawienie obejmowało 111 badań, z których 59 rekrutowało pacjentów, a tylko 14 (ok. 13%) miało ośrodek w Polsce. Wynik dotyczy jednej grupy nowotworów i nie należy go uogólniać, ale pokazuje skalę zadania.

Od września 2026 r. Departament przygotowuje standard umowy dla ośrodków badawczych oraz wirtualne centrum wsparcia badań. Departament nie rekrutuje pacjentów i nie udziela porad medycznych. Statutowo to Ś5 i Ś7, a podstawą ustrojową jednostki jest § 2 ust. 3 Statutu.

Otwarty system informacyjny i zarządzanie danymi

Projekt Open HCPL HIS (OpenEMR zintegrowany z platformą P1) ma dać szpitalom otwarty rdzeń systemu informacyjnego i uwolnić je od zależności od jednego dostawcy. Istnieje demonstrator na danych syntetycznych, a 15 października 2026 r. przyjęto zasadę, że system od początku ma być projektowany z uwzględnieniem międzynarodowych wymagań jakości i bezpieczeństwa pacjenta. Fundacja zgłosiła projekt do programów wspierających otwarte oprogramowanie (Sovereign Tech Fund, NLnet) i udział w konsultacjach interfejsów HIS prowadzonych przez Centrum e-Zdrowia.

Komponent Data Governance porządkuje pięć pytań o dane — jakie, czyje, kto ma dostęp, w jakiej jakości i którędy płyną — w jednym systemie zgodności zamiast trzech (RODO, KSC/NIS2, EHDS). Uzupełnia go Standard Dostawcy AI w Ochronie Zdrowia (SDAI) w wersji 0.9, przyjęty 10 sierpnia 2026 r. jako projekt do konsultacji. Certyfikacja według SDAI ma obejmować dostawcę rozwiązań AI i jego procesy, a nie pojedynczy produkt. Obie inicjatywy są w przygotowaniu; ich miarą będą pierwsze oceny wykonane dla placówek i dostawców.

Living Lab i piaskownica operacyjna

Centrum Innowacji (CI HCPL) opracowało model testowania rozwiązań w środowisku klinicznym z czterema trybami (własnym, naukowym, regulacyjnym i komercyjnym) oraz siedmioetapowy proces walidacji. Od maja 2026 r. trwają rozmowy z krajowym ośrodkiem superkomputerowym o infrastrukturze, lecz porozumienia z placówkami-gospodarzami nie zostały jeszcze zawarte. Obszar pozostaje więc zdolnością, nie wykonaniem.

Konkursy innowacji

Fundacja współorganizowała MedTech Innovation Day na Forum Ekonomicznym w Karpaczu (4 września 2025 r.): powołana z jej udziałem kapituła wyłoniła laureatów — BRASTER, BioCam i EndoFind. Startup Innovation Day w Krakowie (20 marca 2026 r.), moderowany przez prof. Piotra J. Senkusa, zebrał 18 zgłoszeń; zwyciężył BioNwoven. To realizacja C1 i C3 przez Ś2, Ś3 i Ś6: polska innowacja zyskuje scenę, a szpitale — przegląd dojrzałych rozwiązań.

Część VIWiedza, kadry i słowo publiczne

Kompetencje kadr i jakość debaty publicznej są warunkami jakości opieki (C3). Fundacja rozwija je przez Akademię HCPL, udział w pracach nad kompetencjami sektora, patronaty, publikacje i rzecznictwo wobec władz publicznych.

Akademia HCPL i Global Life Frontier Academy

Katalog Akademii obejmuje 53 programy w standardzie Polskiej Ramy Kwalifikacji, budowane modułowo: placówka może zamówić całą ścieżkę albo pojedynczy moduł. 17–18 października 2026 r. opublikowano w e-learningu sześć kursów, w tym 24-godzinne szkolenie „Koordynator Turystyki Medycznej”, którego pierwsza edycja zaplanowana jest na 16–27 listopada 2026 r. Akademia nie ma jeszcze zamkniętej edycji, dlatego oceniamy ją jako obszar w realizacji.

Global Life Frontier Academy (GLFA), działająca przy Departamencie Lecznictwa, ma wspierać polskich lekarzy w zdobywaniu międzynarodowych certyfikatów i budowaniu ścieżek kariery. Jest pomostem między jakością (C3) a międzynarodową obecnością polskiej medycyny (C1); oferta pozostaje w przygotowaniu.

Kompetencje sektora

W Sektorowej Radzie ds. Kompetencji, prowadzonej przez PFSz w projekcie PARP, zasiada Prezes Fundacji. 26 czerwca 2026 r. Rada przyjęła jego propozycję włączenia kompetencji obsługi pacjentów obcojęzycznych, wynikających z dyrektywy o opiece transgranicznej, do profilu koordynatora opieki. Cel promocyjny (C1) i jakościowy (C3) spotykają się tu w jednym standardzie kompetencyjnym.

Patronaty i wyróżnienia

Fundacja obejmuje patronatem honorowym przedsięwzięcia zbieżne z jej celami: konferencję „Young Think Policy Briefs” (16 lipca 2026 r.) i konferencję „Instrumenty SOZ” (patronat z 9 października 2026 r.). Członkowie kapituły MedTech Innovation Day otrzymali od Fundacji dyplomy. Instrument odznak i tytułów honorowych z § 3 ust. 3 Statutu nie został jeszcze uruchomiony.

Publikacje

Fundacja uczestniczy w działalności wydawniczej jako współautor publikacji eksperckich; własnych wydawnictw jeszcze nie prowadzi. Do najważniejszych publikacji należą:

• GreenBook — podręcznik raportowania ESG dla szpitali, wydany przez PFSz w listopadzie 2024 r. z udziałem merytorycznym Fundacji;
• raport „Bezpieczeństwo i Ochrona Szpitali w Ekosystemie Szpitalnym w Polsce (2025–2030)”, przygotowany z PFSz w listopadzie 2025 r. i udostępniony w czerwcu 2026 r. wydawcy branżowemu;
• podręcznik kursu „Koordynator Turystyki Medycznej”.

Słowo publiczne i rzecznictwo

Fundacja komunikuje się przez newsletter Healthcare Innovation, strony strumieni wartości w wersji polskiej i angielskiej, media społecznościowe oraz podcast wideo „AI dla Zdrowia”. Wobec władz publicznych występuje z argumentem eksperckim. W listopadzie 2024 r. Departament e-Zdrowia Ministerstwa Zdrowia odpowiedział na jej rekomendacje dotyczące cyberbezpieczeństwa w KPO; w sierpniu 2026 r. Fundacja wraz z Koalicją CyberC4HE skierowała do Ministerstwa Cyfryzacji stanowisko w konsultacjach ENISA; w październiku 2026 r. przygotowała opinię do sejmowego pakietu kadrowo-szpitalnego. To Ś6 i Ś9 w działaniu.

Część VIIPolska medycyna w świecie: promocja, marka i Trójmorze

Cele promocyjny (C1) i markowy (C2) otwierają katalog § 4, a sama nazwa Fundacji jest ich skrótem. Po trzech latach promocja międzynarodowa ma oparcie w projekcie europejskim, obecności w debacie unijnej i partnerstwie z jednym z czołowych szpitali świata. Wymiar Trójmorza pozostaje natomiast kierunkiem w budowie.

HeliX: polski partner europejskiego ekosystemu danych

HeliX (Health Ecosystem for Learning and Innovation Across Sovereign Data Spaces) jest projektem instrumentu Interregional Innovation Investments, realizowanym od 15 września 2025 r. do 14 września 2028 r. na podstawie umowy grantowej nr 101228287 z 29 lipca 2025 r. Konsorcjum skupia 14 beneficjentów z pięciu państw pod koordynacją Health Cluster Portugal; Fundacja jest jedynym partnerem z Polski.

Fundacja prowadzi przez cały okres projektu zadanie T1.5 — zgodność regulacyjną z RODO, AI Act i EHDS. Wniosła wkład do planu zarządzania danymi i zmapowała dziewięć polskich źródeł danych zdrowotnych. W 18. miesiącu projektu (luty–marzec 2027 r.) planowane jest walne zgromadzenie konsorcjum w Warszawie. HeliX realizuje jednocześnie C1 i C3 oraz środki Ś5, Ś7 i Ś10.

W debacie europejskiej

17 marca 2026 r. Prezes Fundacji wystąpił na 8th European HTI Summit w Parlamencie Europejskim w Brukseli, przedstawiając sześć problemów opieki transgranicznej z perspektywy polskiego systemu. Taka obecność przenosi polski głos tam, gdzie kształtuje się europejska polityka zdrowotna (C1, Ś2, Ś10).

Healthcare Poland Janusz Korczak with Sheba

6 października 2026 r. w Sheba Medical Center (Tel HaShomer) podpisano porozumienie „Healthcare Poland Janusz Korczak with Sheba”. Jego kierunki to transfer wiedzy o wskaźnikach jakości i opiece opartej na wartości (ocena efektów leczenia, nie liczby procedur), sieć polskich lekarzy wdrażających rozwiązania czołowych szpitali świata, międzynarodowe certyfikaty i ścieżki kariery we współpracy z GLFA oraz wymiana doświadczeń w procedurach bezpieczeństwa szpitali. Patronat Janusza Korczaka nie jest ozdobą: przypomina, że miarą systemu jest godność najsłabszego pacjenta. Statutowo to C1 i C3, realizowane przez Ś3 i Ś10.

Medycyna transgraniczna i turystyka medyczna

Statut wprost wymienia turystykę medyczną w celu trzecim. 14 lipca 2026 r. Fundacja przekształciła ten obszar w Departament Medycyny Transgranicznej i przyjęła zasadę, że turystyka medyczna jest częścią szerszej medycyny transgranicznej, podporządkowanej jakości. Strumień MEDiTOUR ma katalog dziesięciu modułów usług w trzech poziomach, oparty na standardzie TQAMS, a Akademia przygotowała szkolenie dla koordynatorów. Pierwsze usługi dla pacjentów i placówek nie zostały jeszcze udokumentowane, dlatego obszar pozostaje w przygotowaniu.

Brama do Europy

Projekt HCPL EU Health Gateway, uruchomiony 5 października 2026 r., ma uczynić Fundację punktem wejścia do Europy dla podmiotów spoza Unii: w certyfikacji, pilotażach, transferze technologii i EHDS. Obejmuje dziesięć rynków spoza Unii Europejskiej. Trwa budowa kanałów: przygotowano profile w sieci Enterprise Europe Network i rozpoczęto rozmowy z instytucjami wspierającymi eksport. To C1 i C2 w fazie przygotowania; podstawą działań poza granicami kraju jest § 2 ust. 2 Statutu.

Trójmorze: kierunek w budowie

Statut wskazuje jako priorytet budowę marki „ze szczególnym uwzględnieniem obszaru inicjatywy trójmorza”, a Inicjatywa obejmuje dziś 13 państw. Fakty są skromniejsze niż ta norma. Fundacja współpracuje z trzema partnerami węgierskimi w konsorcjum HeliX, którego walne zgromadzenie odbyło się w marcu 2026 r. w Budapeszcie. W październiku 2026 r. przygotowała koncepcję Living Lab dla partnerów węgierskich i uzgodniła przygotowanie porozumienia ramowego z instytucją wspierającą współpracę gospodarczą w Europie Środkowej. Healthcare 3 Seas Security Forum pozostaje koncepcją.

Fundacja nie zawarła dotąd dwustronnego porozumienia z instytucją z innego państwa Trójmorza ani nie zorganizowała forum regionalnego. Wypełnienie tego priorytetu jest najważniejszym zadaniem statutowym na kolejny okres.

Porządek ról

Fundacja pełni funkcję sekretariatu GHSH, fundacji w trakcie rejestracji, co mieści się w klauzuli wsparcia z § 6 Statutu. 7 października 2026 r. Zarząd zdecydował o rezygnacji z udziału Fundacji w projekcie GHSH dotyczącym turystyki medycznej: projekt pozostaje przy GHSH, a Fundacja rozwija medycynę transgraniczną we własnym departamencie. Proporcja zaangażowań jest również formą wierności Statutowi.

Część VIIIBezpieczeństwo, odporność i transformacja szpitali

Bezpieczeństwo jest najstarszą i najlepiej udokumentowaną linią działania Fundacji. Szpital nieodporny na cyberatak, przerwę w zasilaniu czy kryzys nie zapewni jakości, dlatego obszar ten mieści się w celu trzecim, choć Statut nie nazywa go wprost.

Koalicja CyberC4HE

Koalicja powstała 29 maja 2024 r. w Warszawie z inicjatywy Fundacji, we współpracy z Polską Federacją Szpitali. Oferuje szpitalom kwestionariusz 130 obszarów ryzyka oparty na NIS2 i wytycznych ENISA, symulowaną kontrolę i plan dostosowania. Jej kalendarz obejmuje szkolenia NIS2 w Białymstoku i Szczecinie (jesień 2024 r.), dwa fora bezpieczeństwa w Gorzowie Wielkopolskim (29.05.2025 i 27.04.2026) oraz warsztaty dla szpitali pomorskich w Gdańsku (13.04.2026).

W sierpniu 2026 r. Fundacja wraz z Koalicją skierowała do Ministerstwa Cyfryzacji stanowisko w konsultacjach ENISA, a 23 października 2026 r. Koalicja CyberC4HE i PFSz udzieliły listu wsparcia dla wniosku Województwa Pomorskiego o Lokalne Centrum Cyberbezpieczeństwa. Koalicja realizuje C3 przez Ś3, Ś6 i Ś9.

Pomorze: od warsztatów do współpracy regionalnej

Warsztaty z 13 kwietnia 2026 r., zorganizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego wspólnie z Fundacją i PFSz, przyniosły koncepcje regionalnego centrum operacji bezpieczeństwa (SOC) i Centrum Usług Wspólnych dla szpitali. Trwają rozmowy o dalszej współpracy w obszarze cyfryzacji ochrony zdrowia; ich wynik zostanie zakomunikowany po uzgodnieniu przez strony.

Szpital w kryzysie: raport i dział bezpieczeństwa

W listopadzie 2025 r. Fundacja i PFSz opracowały raport „Bezpieczeństwo i Ochrona Szpitali w Ekosystemie Szpitalnym w Polsce (2025–2030)”; nowa edycja jest w przygotowaniu. Departament Bezpieczeństwa i Obrony Cywilnej, kierowany przez Janusza Janiszewskiego, przygotował ofertę dla samorządów odpowiadającą obowiązkom z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Rozważana jest też zapasowa łączność satelitarna dla szpitali; ta koncepcja nie przeszła jeszcze w fazę umowy.

Dual-use: Lotnicza Akademia Wojskowa

10 stycznia 2025 r. podpisano dwa listy intencyjne z Lotniczą Akademią Wojskową w Dęblinie: Fundacji i PFSz. Podział ról jest wyraźny. Fundacja jest osią operacyjną, Akademia — osią edukacyjno-laboratoryjną, a PFSz koordynuje pilotaże i wdrożenia. Odporność szpitala na zagrożenia hybrydowe jest dziś wymiarem jakości opieki (C3); współpraca z uczelnią publiczną ma realizować Ś3, Ś7 i Ś9 i jest obecnie na etapie operacjonalizacji.

Zielone szpitale

Centrum Transformacji Zielonych Szpitali (GHTC) łączy racjonalizację eksploatacji z rzetelnym, proporcjonalnym raportowaniem ESG. Jego dorobkiem jest GreenBook, wydany przez PFSz w listopadzie 2024 r. z udziałem merytorycznym Fundacji i zaprezentowany 2 grudnia 2024 r. na 13. Jesiennej Konferencji Programowej PFSz. Kolejna edycja ma się opierać na badaniu szpitali z 2026 r.

Transformacja i konsolidacja

Fundacja przygotowała metodykę audytu poprzedzającego decyzje samorządów o konsolidacji szpitali: siedem warstw analizy, dziewięć tygodni pracy i obowiązkowy wariant „bez połączenia”. Audytor składa oświadczenie o braku konfliktu interesów i nie oferuje wdrożenia. Usługa jest opisana na stronie Fundacji i czeka na pierwsze zlecenia.

Część IXMatryca zgodności: 27 obszarów wobec celów i środków Statutu

Matryca zestawia każdy obszar z celami § 4, środkami § 5, faktem potwierdzającym i stanem. Kolumnę „Stan” można aktualizować, tak aby matryca służyła Zarządowi jako stałe narzędzie sprawozdawcze.

Cel trzeci występuje w 24 obszarach, cel pierwszy w 7, a cel drugi w 4. Wykorzystanie środków § 5 pokazuje wykres poniżej.

Rysunek 5. Cele i środki Statutu w działaniuLiczba obszarów, które służą danemu celowi (§ 4) i korzystają z danego środka (§ 5)

Najczęściej Fundacja działa przez projekty (Ś5) i współpracę międzysektorową (Ś3). Programu stypendialnego (Ś4) dotąd nie uruchomiono, a najrzadziej wykorzystywane są działalność wydawnicza (Ś8), konferencje ogólnopolskie i międzynarodowe (Ś2) oraz pozyskiwanie środków (Ś1).

Część XArchitektura wykonawcza: jak struktura przekłada Statut na usługi

Statut działa przez strukturę: Zarząd odpowiada za realizację celów, Rada Fundacji wspiera je merytorycznie, a departamenty i centra kompetencji przekładają cele na dwanaście strumieni wartości, zatwierdzonych 19 października 2026 r.

Rysunek 6. Architektura wykonawczaZarząd, Rada Fundacji, departamenty i dwanaście strumieni wartości wokół pętli samouczenia

Zarząd jest jednoosobowy; przy Zarządzie działają pełnomocnik, będący zarazem dyrektorem Departamentu Legal & Compliance, oraz koordynator Zarządu. Struktura dyrektorska obejmuje departamenty: Legal & Compliance; Jakości, Audytu i Certyfikacji; Innowacji oraz Badań i Rozwoju; Lecznictwa wraz z Akademią HCPL; Badań Klinicznych; Medycyny Transgranicznej; Bezpieczeństwa i Obrony Cywilnej; Doskonałości Operacyjnej oraz Systemu Ochrony Zdrowia. Każdy strumień ma określony minimalny poziom dostępu, a część usług można zamówić fragmentarycznie, bez pełnej ścieżki.

Zarząd przyjął zasadę, że Fundacja nie tworzy spółek zależnych i pozostaje poza kapitałem spółek, korzystając z § 13 Statutu ostrożniej, niż pozwala jego litera. Pętla samouczenia nie jest usługą, lecz mechanizmem: doświadczenie jednej placówki wraca do sieci — we współpracy z partnerami, w tym z Polską Federacją Szpitali — jako wzorzec, procedura albo szkolenie.

Część XIBilans krytyczny i zobowiązania na kolejny okres

Trzyletni bilans potwierdza, że Fundacja wykonuje Statut, ale nierównomiernie: cel jakościowy realizuje szeroko, cel promocyjny w kilku udokumentowanych przedsięwzięciach, a cel markowy w wymiarze Trójmorza dopiero zaczyna. Bilans mierzy wykonanie celów z § 4. Środki z § 5 są katalogiem dopuszczalnych form działania, a nie obowiązkiem użycia każdej z nich, dlatego środek niewykorzystany oznacza niewykorzystaną możliwość, a nie naruszenie Statutu.

Pozycje z prawej kolumny nie są zarzutem niewykonania Statutu. Wskazują miejsca, w których cel z § 4 nie ma jeszcze pełnego pokrycia w faktach albo dostępny środek z § 5 nie został dotąd użyty. W szczególności statut wymienia zjazdy towarzystw lekarskich z zakresu telemedycyny (Ś2) — Fundacja nie zorganizowała dotąd takiego wydarzenia, choć w lipcu 2026 r. zadeklarowała członkostwo w środowisku telemedycznym. Jedenaście obszarów to zdolności bez pierwszego wykonania; ich komunikacja powinna mówić o gotowości, a nie o rezultatach.

Ład i sprawozdawczość

Statut czyni Zarząd odpowiedzialnym przed Fundatorem za realizację celów oraz za „prawidłowość i celowość (racjonalność)” działań (§ 16), a Radzie Fundacji powierza opiniowanie projektów badań, publikacji i programów edukacyjnych (§ 19). Z bilansu wynikają cztery rekomendacje:

• przypisać każdemu projektowi w rejestrze podstawę statutową, czyli cel z § 4 i środek z § 5, według matrycy z tego opracowania;
• raportować w rocznym sprawozdaniu z działalności realizację celów według tej samej matrycy;
• przedstawiać Radzie Fundacji do opinii programy Akademii, prace Departamentu Badań Klinicznych i raporty;
• komunikować nowe usługi jako rezultat dopiero po pierwszym wykonaniu, a wcześniej — jako ofertę.

Ewentualne zmiany Statutu należą do Fundatorów (§ 22 ust. 1); Zarząd przedstawi im wnioski wynikające z niniejszego bilansu.

Proponowane zobowiązania na 2027 r.

1. Pierwsze dwustronne porozumienie z instytucją z innego państwa Trójmorza i pierwsza edycja Healthcare 3 Seas Security Forum.
2. Uruchomienie programu stypendialnego dla studentów kierunków medycznych.
3. Pierwsze zamknięte edycje szkoleń Akademii HCPL i pierwsze placówki przygotowywane do akredytacji międzynarodowej.
4. Pierwsze udokumentowane usługi medycyny transgranicznej w standardzie jakości Fundacji.
5. Konferencja z zakresu telemedycyny oraz pierwsza własna publikacja Fundacji.
6. Walne zgromadzenie konsorcjum HeliX w Warszawie.

Część XIIZakończenie: sprawiedliwość, proporcja, odpowiedzialność

Statut jest przyrzeczeniem złożonym pacjentowi, systemowi ochrony zdrowia i państwu, a przyrzeczenia ocenia się po wykonaniu. Analiza ma charakter samooceny instytucjonalnej; jej miarą są dokumenty, a nie deklaracje.

Sprawiedliwość oznacza, że miarą działań Fundacji jest pacjent: jego dostęp do terapii, bezpieczeństwo w szpitalu odpornym na kryzys, spór zamknięty bez upokorzenia. Trzy lata pokazują, że cel jakościowy został potraktowany poważnie i szeroko.

Proporcja wymaga mówienia tyle, ile zrobiono. Dlatego artykuł oddziela wykonanie od zdolności i wskazuje obszary niewykorzystane: wymiar Trójmorza, program stypendialny i własne wydawnictwa.

Odpowiedzialność ma w Statucie adres: Zarząd odpowiada za cele i racjonalność działań (§ 16), a Rada Fundacji wspiera je merytorycznie (§ 18 i 19). Matryca zgodności czyni tę odpowiedzialność mierzalną i corocznie sprawdzalną.

Współczucie z rozeznaniem ma w polskiej medycynie swojego patrona. Janusz Korczak — lekarz, pedagog i świadek najciemniejszego rozdziału polskiej i europejskiej historii — uczył, że godność najsłabszego jest miarą wspólnoty. Taka jest logika Statutu w przyjętej tu wykładni: jakość jest substancją, którą promocja i marka mają nieść dalej.

ŹródłaŹródła i nota o weryfikacji

Analiza opiera się na Statucie Fundacji (tekst obowiązujący od 22 sierpnia 2023 r.) oraz na dokumentacji wewnętrznej Fundacji — rejestrze projektów, mapie wiedzy, kartach strumieni wartości, rejestrze uchwał Zarządu i dokumentacji projektów — według stanu na 27 października 2026 r. Ma charakter samooceny instytucjonalnej: liczby pochodzą z rejestrów, a deklaracje niepotwierdzone dokumentami pominięto. Opracowanie dotyczy działań i rezultatów merytorycznych; nie zawiera danych finansowych, które Fundacja przedstawia w sprawozdaniach składanych właściwym organom.

1. Dane rejestrowe Fundacji (KRS 0001066269, wpis z 27.10.2023): BizRaport, Compabase.
2. Strumienie wartości Fundacji — healthcarepoland.pl.
3. HeliX — Health Ecosystem for Learning and Innovation Across Sovereign Data Spaces (Health Cluster Portugal).
4. WHO, OECD, Bank Światowy (2018), Delivering quality health services: a global imperative for universal health coverage.
5. M. E. Porter (2010), What Is Value in Health Care?, N Engl J Med 363: 2477–2481, PubMed 21142528.
6. Inicjatywa Trójmorza — Grecja trzynastym państwem członkowskim (Notes from Poland, 7.09.2023).